POLDERHEMEL | Zwart gat

Emmeloord

Aflevering 1054

20 JANUARI – 27 JANUARI Doorgaans hebben sterrenstelsels zoals onze Melkweg in hun hart een superzwaar zwart gat van miljoenen zonsmassa's. Dat is al uit regelmatig onderzoek gebleken. Nu bevat het centrum van onze Melkweg nog een verrassing. Zwarte begeleider Een tweede zwaar zwart gat met een massa van rond de 100.000 zonsmassa's wordt vermoed in een gaswolk die op een afstand van 200 lichtjaar rond het centrum van onze Melkweg draait. In dat centrum huist een zwart gat met een massa van 4 miljoen zonsmassa's; bekend onder de naam Sagittarius A. Zwarte gaten zijn plaatsen in het heelal waar een enorme hoeveelheid massa is samengeperst in een onmeetbaar klein punt. Deze massa is alleen te 'zien' door de effecten van de enorme zwaartekrachtsveld. Zelfs licht kan niet ontsnappen uit een zwart gat. In de turbulente gaswolk nabij het centrum van de Melkweg heeft het gas sterk uiteenlopende snelheden die over langere tijd in stand blijven, wat op de aanwezigheid van een compact zeer zwaar object wijst. Het object houdt het turbulente gas bijeen. Zonder dat zware object zou de wolk snel uit elkaar waaieren door de verschillende snelheden.  Buiten de nu genoemde twee zwaargewichten zijn er in onze Melkweg alleen veel lichtere zwarte gaten gevonden. Deze zijn hoogstens enige tientallen malen zwaarder dan onze zon. Het  zwarte gat van 100.000 zonsmassa's is mogelijk een overblijfsel van een klein sterrenstelsel dat door onze Melkweg is ingelijfd. In een verre toekomst zou zwart gat Sagittarius A genoemde object zelfs kunnen opslokken. Aan de hemel valt deze week te bekijken: ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 23 januari) Zon op: 08.33 uur; onder 17.05 uur. Maan op: 16.53 uur; onder 08.19 uur (zondag). MAAN – Deze week groeit de schijngestalte van de maan verder aan tot vol. Het is op zondag 24 januari om 02.46 uur Volle maan (geheel zichtbaar, sterrenbeeld Kreeft). De maan komt hoog aan de hemel. Na deze dag verplaatst de maan zich naar de ochtendhemel en neemt de schijngestalte weer af. PLANETEN – In de vroege ochtend zijn de vier planeten Venus,   Saturnus, Mars en Jupiter vanaf het zuidoosten tot aan het zuidwesten te vinden. De planeten staan een heel eind uit elkaar.  Venus wordt steeds korter zichtbaar. Komeet Catalina Komeet Catalina is nog te vinden tussen sterrenbeelden Grote Beer en Kleine Beer met de Poolster. Gebruik een verrekijker voor het zoeken. Met het blote oog is de komeet niet zichtbaar. Meer info: R.P. Elings, tel. 0527-699142 / 06-51931417; e-mail: rpelings@hotmail.com.

Auteur

redactie