POLDERHEMEL | LIGO

Emmeloord

Aflevering 1076

22 JUNI – 29 JUNI De opwinding onder wetenschappers was groot toen met behulp van twee LIGO detectoren voor het eerst een zwaartekrachtsgolf werkelijk gemeten werd. Zwaartekrachtsgolven ontstaan door snelle bewegingen van zeer zware objecten. Tweede detectie Vier maanden later, zo is op 15 juni bekend geworden, was het weer prijs. Opnieuw is er een zwaartekrachtsgolf gemeten, ditmaal op 26 december 2015. De eerste waargenomen golf lijkt afkomstig te zijn van een tweetal zwarte gaten (14 en 8 zonsmassa's zwaar) die naar elkaar toe spiraalden. Feitelijk is een zwaartekrachtsgolf een rimpeling in de ruimtetijd. Deze kunnen opgemerkt worden door laserbundels die in zeer lange vacuümbuizen heen en weer gaan te observeren. Een afwijking in de reistijd van het laserlicht in de buizen wijst op een zwaartekrachtsgolf. Toen de twee genoemde zwarte gaten in elkaar opgingen bleef er één enkel zwart gat van 21 zonsmassa's over. De missende zonsmassa is uitgezonden als energie in de vorm van zwaartekrachtsgolven. De tweede zwaartekrachtsgolf lijkt afkomstig van een iets lichter zwarte gatenpaar. Hierdoor spiraalden de leden minder snel naar elkaar toe en verliep de samensmelting langzamer. De resulterende zwaartekrachtsgolf duurde daardoor ook vijf maal langer. Aan de hemel valt deze week te bekijken: ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 25 juni) Zon op: 05.14 uur; onder 22.05 uur. Maan op: 00.19 uur; onder 10.52 uur. MAAN – De schijngestalte van onze trouwe wachter is afnemend. Op maandag 27 juni komt de maan om 20.19 uur in de schijngestalte van Laatste Kwartier (half, sterrenbeelden Vissen/Zeemonster). Vergeet niet dat de maan alleen in de ochtenduren te zien is. PLANETEN – Als het 's avonds donker begint te worden (23.00 uur) staan de planeten Mars (helder, sterrenbeeld Weegschaal) en Saturnus (sterrenbeeld Slangendrager) laag in het zuiden en zijn waarneembaar tot respectievelijk 02.00 uur en 03.30 uur. (ze gaan dan in het zuidwesten onder). Jupiter (helder, sterrenbeeld Leeuw) staat 's avonds na het donker worden laag in het westzuidwesten en en is verder tot rond 00.30 uur waar te nemen. Meteoren Deze week zijn er weer meer meteoren te zien. Het betreft de Juni-Boötiden. Deze zijn van 26 juni tot en met 2 juli te zien. Ze lijken uit de omgeving van sterrenbeeld Boötes (Ossenhoeder) te komen. Het hoogtepunt wordt op 27 juni om 06.00 uur verwacht, maar dan is het al licht. Kijk eerder, de beste tijd ligt tussen 23.00 uur (26 juni) en 01.30 uur (27 juni). De meteoren zijn erg traag (18 kilometer per seconde). Het zijn restanten van komeet 7P/Pons-Winnecke. René Elings tel. 0527-699142; e-mail: rpelings@hotmail.com.

Auteur

redactie