STOPPELS | Met meer melk mans?

Emmeloord

In 1984 werd het Europese melkquotum ingevoerd. Er werd teveel geproduceerd en de belastingbetaler betaalde de subsidies om die overproductie in stand te houden. Een erfenis van Sicco Mansholt, de legendarische Eurocommissaris, die daar later overigens enorm veel spijt van had. De boeren waren boos en gooiden in Den Haag rotte eieren en tomaten naar minister Braks en kondigden het einde van de melkveehouderij aan. Zij vonden het wel terecht dat van het hele EU budget ongeveer de helft naar de landbouw ging. De EU steunde de melkprijzen vanaf 1984 nog wel maar tot een limiet. Geen overproductie meer. In de jaren die volgden zagen de melkveehouders dat hun melkrecht, (quotum), geld waard werd. Het beperkte immers de productie terwijl de vraag gelijk bleef of zelfs steeg. Het aantal koeien hier nam af van 2,3 tot 1,4 miljoen. Dat recht, dat zij gratis van onder andere Braks hadden gekregen, liep op tot zo’n € 15-20.000 per koe. Mooi meegenomen als je 50 of 100 koeien hebt. In 2009 werd de EU het eens over de afschaffing van het melkquotum in 2015. En alweer protesteerden de boeren.Nu voor behoud (!)van het quotum waar zij in 1984 zo fel tegen waren. De boeren mochten weer ongelimiteerd produceren, maar dan wel voor marktprijzen. De burger werd grotendeels ontlast van de EU subsidies aan de melkveesector. En wat gebeurt er? De boeren breidden snel de productie uit, bouwden stallen en investeerden in nieuwe machines. Alsof wij allemaal meer melk zouden gaan drinken of kaas eten omdat het quotum er af was. Raar idee! Gevolg: in 2015 stortte de melkprijs in. Overproductie. Het aantal melkkoeien in Nederland was met ruim 100.000 gestegen. Grondprijzen schoten door het dak. Toen kwamen de landbouworganisaties in ’t geweer. Brussel moest de verliezen weer dekken (u en ik dus). De sector kreeg weer € 500 miljoen. Nu vraag ik me toch af “waar waren die landbouwvoormannen toen zij hun leden moesten waarschuwen voor die ongebreidelde uitbreidingen?” In de laatste 20 jaar is het aantal melkveehouders ongeveer gehalveerd. Het aantal 'belangenbehartigers' ging echter van 1 naar 3. Er kwam zelfs een Melkveehouders Vakbond. Het is er niet anders van geworden. Mijn ouders op onze boerderij klaagden vroeger al over de melkprijzen en dat doen de melkveehouders 60 jaar later nog steeds. Maar ook zij moeten leren met de markt om te gaan. Net als de akkerbouwers en tuinders. Die doen dat al lang. Die zijn gewend aan fluctuaties, niet aan subsidies, en zij kunnen dat managen. En vragen de burger niet direct om steun als het even niet voor de wind gaat. Het zou de landbouwvoormannen sieren als zij de moed hadden om hun leden te leren met verstand in te spelen op de markt, in plaats van hen op, vaak emotionele, gronden maar te laten gaan en dan hard naar Brussel rennen om de put te dempen waarin de kalveren al zijn verdronken. We zien dat helaas zo vaak in politiek georiënteerde organisaties. Het zou de belastingbetalers miljarden schelen en die kunnen dat best gebruiken.

Peter N. Blauw

Auteur

redactie