POLDERHEMEL | V Hydrae

Emmeloord

Aflevering 1091

12 – 19 OKTOBER De Hubble-ruimtetelescoop bewijst nog steeds zijn diensten. Zo werd er bij de stervende ster V Hydrae een vreemd verschijnsel waargenomen. Schietende ster Bij deze ster blijken grote, gloeiendhete plasmabollen vandaan te komen. Deze hebben tweemaal zoveel massa als Mars en hebben een aanvangssnelheid van ruwweg 800.000 kilometer per uur (!). Gemiddeld eens in de 8,5 jaar wordt er zo’n vurige kogel afgeschoten. V Hydrae is in een opgezwollen toestand en staat waarschijnlijk op het punt om zijn buitenlagen af te stoten. Dat zou een planetaire nevel opleveren. Mogelijk is er sprake van een kleine begeleidende ster die elke 8,5 jaar door de atmosfeer van de grotere V Hydrae trekt. De begeleider trekt materiaal uit de atmosfeer van V Hydrae aan en verzamelt die in een platte schijf om zich heen. Uit deze schijf lijken de hete plasmabollen afkomstig te zijn. Na verloop van tijd koelen de bollen af en zenden ze geen zichtbaar licht meer uit. Met een submillimetertelescoop zijn ze wel zichtbaar. Men vond koele gasconcentraties in de buurt van V Hydrae. Als het geschetste proces klopt is V Hydrae zeker 400 jaar bezig geweest met het afschieten van plasmabollen. Het model zou overigens de diversiteit die in de verzameling bekende planetaire nevels wordt gevonden wel kunnen verklaren. Vaak worden in die nevels opvallende samenballingen van heet gas gevonden. Aan de hemel valt deze week te bekijken: ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 15 oktober) Zon op: 08.03 uur; onder 18.41 uur. Maan op: 18.42 uur; onder 08.03 uur (zondag). MAAN – De schijngestalte van onze wachter groeit deze week verder aan. Op zondag 16 oktober is het om 06.23 uur Volle Maan (geheel zichtbaar, sterrenbeeld Vissen). Na deze dag neemt de schijngestalte weer af en verplaatst de maan zich verder naar de ochtendhemel. PLANETEN – Als het 's avonds donker begint te worden staan de planeten Mars en Saturnus respectievelijk laag in het zuiden en zuidwesten. Saturnus verdwijnt al snel onder de horizon. Mars volgt ruim anderhalf uur later. In de morgen, kort voor zonsopkomst is Jupiter laag in het oosten te zien. Gebruik eventueel een verrekijker, dat maakt het makkelijker hem te vinden. Zorg voor vrij uitzicht op het oosten. Mercurius is veel moeilijker te ontdekken. Zonder kijker lukt dat niet. Hij staat nu lager dan Jupiter en komt pas op als het al flink lichter wordt. Meteoren De Orioniden (vanuit de richting van het bekende wintersterrenbeeld Orion) worden actiever. Het sterrenbeeld Orion staat in de ochtend vrij hoog in het zuiden. Volgende week bereiken ze hun maximale activiteit. Ook de Tauriden zijn actief. Daarvan verschijnen er minder. Er is kans op een vuurbol. René P. Elings tel. 0527-699142 / 06-51931417; e-mail: rpelings@hotmail.com.

Auteur

redactie