STOPPELS | Touwtje

Emmeloord

Zo heel af en toe komt er iets op televisie dat je raakt door de inhoud maar ook door de manier waarop het gebracht wordt. In de uitzending van De Wereld Draait Door op 30 november had Jan Terlouw het over het touwtje uit de brievenbus, voor hem een symbool van een maatschappij waar mensen elkaar nog vertrouwden. En mensen ook de overheid vertrouwden. Het is veelbetekenend dat een beeld over een touwtje uit de brievenbus zoveel reacties oproept. En hoewel sommige mensen het hadden over een kinderlijke naïviteit, sprak uit veel reacties vooral het gevoel dat we in de loop der tijd veel van dat vertrouwen in elkaar en in de samenleving als geheel zijn kwijtgeraakt.

In dezelfde week trok het proces tegen Wilders over zijn “minder Marokkanen”- uitspraak veel belangstelling. Deze zelfverklaarde apostel van de vrije meningsuiting hield een slotpleidooi waarvan mij de koude rillingen over de rug liepen. Gesterkt door zijn succes in de opiniepeilingen voor de komende verkiezingen en de overwinning van geestverwanten als Trump in Amerika en de Brexitstemmers in Engeland meende hij namens het gehele Nederlandse volk te kunnen zeggen: “Wij zullen winnen en het Nederlandse volk zal zich herinneren wie aan de goede kant van de geschiedenis stond”. Dit heeft veel weg van een onverholen dreiging die kennelijk in de toekomst gevolgen zal hebben voor allen die het niet met Wilders eens zijn. Nu maak ik ook deel uit van datzelfde Nederlandse volk; met welk recht meent de heer Wilders namens mij deze uitspraken te mogen doen? Ik heb me afgevraagd of er een verbinding tussen het touwtje van Terlouw en de bedreigingen van Wilders bestaat. En volgens mij is die er in overdrachtelijke zin wel. De samenleving heeft zich de afgelopen jaren steeds verder geïndividualiseerd. Het persoonlijke eigenbelang trad steeds meer op de voorgrond en de solidariteit verdween meer en meer uit de maatschappij. Dit is niet een typisch Nederlandse ontwikkeling; je ziet overal een ruk naar (extreem) rechts en benauwend nationalisme ontstaan. We keren ons af van de rest van de wereld, terwijl we juist in internationale samenwerking de oplossing van de problemen moeten vinden. Mensen als Wilders hebben deze ontwikkeling versterkt door volstrekt respectloos te pleiten voor hekken om Nederland en de verwijdering van alles wat niet in zijn beeld van Nederland thuishoort. Of om de metafoor van het touwtje uit de brievenbus door te trekken: Wilders c.s. halen niet alleen het touwtje weg, maar de hele deur en metselen ons huis, ons land en onze samenleving dicht. Albert Klein Tijssink Reageren? albert@energiepioniers-nop.nl

Auteur

redactie