POLDERHEMEL | Zon

Emmeloord

Aflevering 1101 21–28 DECEMBER

Als we het over een zonachtige ster hebben denken we aan een rustige ster zoals onze eigen zon. Het kan echter ook heel anders. Zonachtige ster verslindt planeten Een internationaal astronomenteam heeft een planetenstelsel gevonden waarvan de moederster erg veel op onze zon lijkt. Schijn bedriegt. De betreffende ster met de naam HIP68468 is 300 lichtjaar van de aarde verwijderd. Er zijn bij deze ster twee planeten gedetecteerd: een zware planeet met tweemaal zoveel massa als Neptunus en een planeet van drie aardmassa’s. Ze draaien in krappe banen rond hun zon. De zware planeet loopt in een omloopbaan die op die van onze Venus gelijkt. De aardachtige planeet is nog veel dichterbij de ster; op slechts 4,5 miljoen kilometer afstand draait hij zijn rondjes. De planeten zijn vermoedelijk niet op hun huidige posities ontstaan, maar verder weg. Daarna zijn ze waarschijnlijk naar binnen gemigreerd. Mogelijk zijn er nog meer planeten geweest, maar die zijn verdwenen: hoogstwaarschijnlijk zijn ze door de moederster verslonden. De ster bevat vier maal meer lithium dan gebruikelijk is voor dit type ster en met een leeftijd van rond de zes miljard jaar. Ook zijn sporen van hittebestendige metalen zoals die in rotsachtige planeten voorkomen in het spectrum van het licht van HIP68468 gevonden. Onderling ‘getrek en geduw’ van de overige planeten kan ervoor zorgen dat er planeten richting ster bewegen en erin verdwijnen. Lot van Mercurius? Computersimulaties van ons eigen zonnestelsel laten zien dat over enige miljarden jaren de baan van Mercurius dusdanig verstoord zal zijn dat deze door onze zon zal worden opgeslokt. Aan de hemel valt deze week te bekijken: ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 24 december) Zon op: 08.48 uur; onder 16.26 uur. Maan op: 03.34 uur; onder 14.06 uur. MAAN – Deze week neemt de schijngestalte van onze trouwe wachter verder af. De maan staat nog steeds aan de ochtendhemel. Op donderdag 29 december is het om 07.53 uur Nieuwe Maan; dan is hij niet meer te zien (onzichtbaar, sterrenbeeld Boogschutter). In het weekeinde verschijnt onze trouwe wachter weer in het zuiden/zuidwesten als de zon onder is gegaan. PLANETEN – Als 's avonds de duisternis invalt zijn Mars (oranje) en Venus (geelwit, zeer helder) in het zuiden tot zuidzuidwesten waar te nemen. Mars is nog geruime tijd zichtbaar terwijl Venus al eerder onder gaat. Vanaf 02.30 uur is Jupiter in het oosten tot zuiden (kort voor zonsopkomst) waar te nemen. René .P. Elings, tel. 0527-699142 / 06-51931417; e-mail: rpelings@hotmail.com.

Auteur

redactie