POLDERHEMEL | Trappist-1

Emmeloord

Aflevering 1111

1 MAART – 8 MAART Door samenwerking van diverse sterrenwachten en de inzet van ruimtetelescopen heeft men een bijzonder planetenstelsel op 40 lichtjaren van de aarde ontdekt. De planeten cirkelen in vrijwel ronde banen rond de bijzonder koele dwergster TRAPPIST-1, in sterrenbeeld Waterman. Bedekkingen Doordat de planeten voor de ster langs trekken bedekten ze een fractie van hun moederster. En dat is meetbaar. Men heeft er zeven stuks gevonden. Drie daarvan bevinden zich binnen de leefbare zone van TRAPPIST-1, dicht bij de ster; de opwinding onder astronomen stijgt. De moederster weegt maar 8 procent van onze eigen zon. Daarmee is deze ster bijzonder klein, iets groter dan Jupiter. Deze dwergsterren verbruiken hun brandstof maar zeer langzaam, waardoor ze extreem oud kunnen worden. De gevonden planeten zijn ongeveer even groot als de aarde of Venus of nog iets kleiner. Aan de hand van dichtheidsbepalingen kan men afleiden dat de binnenste zes planeten rotsachtig zullen zijn. De drie planeten binnen de leefbare zone zouden vloeibaar water aan de oppervlakte kunnen hebben; één van de voorwaarden voor leven zoals wij dat kennen. Met de nieuwe generatie ruimtetelescopen die binnenkort de ruimte ingaan zullen de atmosferen van die planeten middels spectroscopie worden onderzocht. De opwinding zal groot zijn als er naast water een behoorlijke hoeveelheid zuurstof in gevonden wordt, nog een voorwaarde voor leven zoals wij dat kennen. Maar is de moederster stabiel genoeg? Zijn er tegen ruimterotsblokken beschermende manen? Er is dus nog veel onderzoek nodig om uit te vinden of die planeten werkelijk leefbaar zijn. Aan de hemel valt deze week te bekijken: ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 4 maart) Zon op: 07.17 uur; onder 18.22 uur. Maan op: 10.20 uur; onder 01.48 uur (zondag). MAAN – Onze trouwe wachter is inmiddels aan de avondhemel te zien en komt hoog aan de hemel. Op zondag 5 maart komt de maan om 12.32 uur in de schijngestalte van Eerste Kwartier (half, sterrenbeeld Stier). Bij helder weer is hij dan laag in het oosten te zien. ‘s Avonds is hij echter veel beter zichtbaar, hoog in het zuiden. PLANETEN – Als het 's avonds donker wordt zijn Mars (oranje) en Venus (geelwit, zeer helder) bij elkaar middelhoog in het westzuidwesten waar te nemen. De beide planeten verwijderen zich weer van elkaar. De schijngestalte van Venus neemt geleidelijk verder af en de zichtbaarheidsduur wordt korter. Nu is nog zo’n 13 procent van Venus voor ons zichtbaar, een smalle sikkel. Venus is nu nog maar 50 miljoen kilometer van de aarde; Mars maar liefst 308 miljoen kilometer. Vanaf 22.00 uur is Jupiter in het oosten tot (kort voor zonsopkomst) zuidwesten waar te nemen. Hij staat nog in sterrenbeeld Maagd, dicht bij ster Spica. Saturnus wordt vanaf 04.00 uur in het zuidoosten zichtbaar. René P. Elings tel. 0527-699142 / 06-51931417; e-mail: rpelings@hotmail.com.

Auteur

redactie