POLDERHEMEL | Enceladus

Emmeloord

Aflevering 1149

29 NOVEMBER – 6 DECEMBER

Men heeft waarschijnlijk een verklaring voor de opzienbarende geisers op Saturnusmaan Enceladus.

Poreuze kern Enceladus

De 500 kilometer grote Saturnusmaan Enceladus heeft mogelijk een poreuze kern. Op basis van modelberekeningen komen planeetwetenschappers tot deze conclusie. De door de sonde Cassini ontdekte geisers spuiten water vanuit een diepe ondergrondse oceaan, verscholen onder een vele kilometers dikke ijslaag. Men heeft becijferd dat getijdenwerking door Saturnus onvoldoende warmte oplevert om het water in het binnenste vloeibaar te houden. De ondergrondse oceaan zou binnen 30 miljoen jaar bevriezen. Maar bij een poreuze binnenkern van gesteente die sedert het ontstaan van Enceladus nog behoorlijk warmte heeft vastgehouden, kan water daarin binnendringen, verwarmd worden en vervolgens weer naar buiten komen en zo de oceaan vloeibaar houden. Er is in de kern voldoende warmte aanwezig om de oceaan voor honderden miljoenen tot zelfs enige miljarden jaren vloeibaar te houden via dit proces. De energieproductie bedraagt ongeveer 30 gigawatt.

Aan de hemel valt deze week te bekijken:

ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 2 december)

Zon op: 08.27 uur; onder 16.25 uur.

Maan op: 16.12 uur; onder 07.38 uur (zondag).

MAAN – Deze week staat onze wachter prominent en hoog aan de nachthemel. Op zondag 3 december is het om 16.47 uur Volle Maan (geheel zichtbaar, sterrenbeeld Stier). De maan komt dan net op in het oosten. Na deze dag neemt de schijngestalte weer af en verplaatst de maan zich naar de ochtendhemel.

PLANETEN – In de vroege ochtenduren, aan het begin van de dageraad zijn Jupiter (helder) en Mars (oranje, niet helder, hoger) in het zuidoosten te zien. De onderlinge afstand aan de hemel neemt toe. Venus is niet meer waarneembaar. Aan de avondhemel is Saturnus laag in het zuidwesten nog heel kort met moeite te zien tot rond 17.15 uur. Bij gebruik van een verrekijker is in de nabijheid van Saturnus ook Mercurius te zien. Die staat nog lager.

Meteoren

Er kunnen nog enkele meteoren van de Tauridenzwerm worden verwacht. Ze zijn traag en oranjekleurig. De Tauriden blijven tot in december actief en produceren maximaal 6 meteoren per uur. Ook hierbij is er een kans op een vuurbol. De activiteit gaat wel op een eind lopen.

René P. Elings

e-mail: rpelings@hotmail.com.


Auteur

Redacteur