Sirius

AFLEVERING 1159

11596 – 13 FEBRUARI

Soms worden er op niet al te grote afstanden toch nog sterrenhopen gevonden die tevoren onbekend waren. Zo was het in november vorig jaar raak.

Sirius is op de zon na de helderste ster aan onze hemel. Vorig jaar november werd direct naast het heldere schijnsel van Sirius een sterrenhoop gevonden met behulp van de ruimtetelescoop Gaia. De sterrenhoop die de naam Gaia 1 kreeg, een open cluster van sterren, was nog nooit eerder opgemerkt omdat het licht van Sirius de sterrenhoop volkomen overstraalde. Zonder Sirius zou de sterrenhoop al honderd jaar geleden zijn opgemerkt. De sterrenhoop is ongeveer 30 lichtjaren in doorsnee en staat op 15.000 lichtjaar van de aarde, dus nog binnen ons Melkwegstelsel. Opmerkelijk aan deze open sterrenhoop is dat deze erg oud is. De meeste open sterrenhopen vallen al na enige honderden miljoenen jaren uit elkaar. Gaia 1 is echter 3 miljard jaar oud. Ook beschrijft de sterrenhoop een nogal afwijkende baan door ons Melkwegstelsel. De baan is sterk hellend ten opzichte van het centrale vlak van het Melkwegstelsel.

Nieuwe planetenjagers

Op de ESO-sterrenwacht op La Silla in Chili heeft men drie nieuwe telescopen in bedrijf gesteld die naar planeten ter grootte van de aarde gaan zoeken nabij rode dwergsterren. Men hoopt met deze kijkers aan de hand van regelmatige helderheidsveranderingen van rode dwergsterren dergelijke planeten te vinden. De helderheid van de onderzochte ster wordt vergeleken met die van naburige referentiesterren. Er wordt licht van de doelster en van de referentiesterren verzameld dat vervolgens in een multi-object spectrograaf wordt geanalyseerd. Door de toevoeging van de daaruit komende spectroscopische informatie kan men de storende invloed van de aardatmosfeer en van andere bronnen deels omzeilen en zijn nauwkeurigere metingen mogelijk. Zo kunnen minieme helderheidsveranderingen al worden opgemerkt. Men richt vooral de aandacht op rode dwergsterren omdat men bij dit type sterren vaker kleine planeten zoals de aarde verwacht dan bij andere sterren.

MAAN – Onze wachter is aan de ochtendhemel te zien. De schijngestalte neemt af. Op woensdag 7 februari komt de maan om 16.54 uur in de schijngestalte van Laatste Kwartier (half, sterrenbeeld Weegschaal). De maan is dan onder de horizon. De volgende ochtend zien we de maan dan nabij de planeten Mars en Jupiter aan de hemel.

PLANETEN – In de nanacht en ochtend zijn Saturnus (laag, zuidoosten, kort voor zonsopkomst), Jupiter en Mars (beide zuidoost tot zuid) te zien.

tel. 0527-699142; e-mail: rpelings@hotmail.com.


Auteur

Redacteur