CdK Leen Verbeek schept orde in bestuurlijke chaos

LELYSTAD

Het was een verwarrende week voor alle betrokkenen bij de provinciale politiek. Maar met het indienen van het ontslag van gedeputeerden Lodders, Appelman en Rijsberman en met het eindverslag van de gespreksronde die Commissaris van de Koning Leen Verbeek met de provinciale fractievoorzitter heeft gehad, gloort er wat licht aan het einde van de tunnel.

Het woord is woensdag aan Provinciale Staten.

Broodnodige duidelijkheidVerbeek heeft met zijn gesprekken en een onderzoek naar de juridische status van de situatie duidelijkheid geschept. En dat was nodig. Want van het ‘terugtrekken’ van de drie gedeputeerden, zoals anderhalve week geleden gebeurde na de vergadering waarin de motie van wantrouwen tegen de vierde gedeputeerde Ad Meijer (SP) was verworpen, kan juridisch geen sprake zijn. De wet staat niet toe dat gedeputeerden ‘demissionair’ handelen, waarbij beslissingen over controversiële onderwerpen worden uitgesteld, maar men wel gewoon het overige werk blijft doen. Dat de gedeputeerden Jaap Lodders (VVD), Jan-Nico Appelman (CDA) en Michiel Rijsberman (D66) donderdag alsnog hun ontslag indienden, is dan ook logisch. Dat is een kwestie van, zoals in het verslag van Verbeek staat, ‘bestuurlijke hygiëne’.

Het rapport van Verbeek geeft ook antwoord op een aantal andere vragen. De drie gedeputeerden die hun ontslag hebben ingediend, kunnen nog maximaal een maand hun functie blijven uitoefenen. Met hun ontslag is er bovendien geen college van Gedeputeerde Staten meer, waardoor ook de vierde gedeputeerde Ad Meijer ontslag dient te worden verleend. En mocht het niet lukken binnen een maand een nieuw college te formeren, dan krijgt Verbeek het druk, want dan gaan alle taken en verantwoordelijkheden van het college naar hem.

Maar dat laatste, dat is geen wenselijke situatie. Verbeek roept de partijen dan ook op op te houden met kibbelen en vooral hun verantwoordelijkheid te nemen. Want met de Oostvaardersplassen, Lelystad Airport, en de servicehaven bij Urk liggen er zware dossiers te wachten op beslissingen. En daarvoor heeft de provincie wel een bestuur nodig. Dat belang onderschrijft ene meerderheid van de partijen ook. En aangezien de Provinciewet ‘voor deze casus’ niet de mogelijkheid van vervroegde verkiezingen kent, is het zaak dat de partijen eruit komen.

En dan rest de vraag: hoe nu verder? Het rapport van Verbeek schetst vier mogelijkheden. Twee daarvan worden niet haalbaar geacht door de fractievoorzitters van de partijen: een herstel van de coalitie van VVD, CDA, D66 en SP, en een meerderheidscoalitie zonder VVD, CDA en D66.

Dan blijven er nog twee mogelijkheden over: VVD, CDA en D66 gaan als minderheidscoalitie verder en zoeken bij elk individueel voorstel een meerderheid in Provinciale Staten. Of VVD, CDA en D66 zoeken steun bij ten minste twee andere partijen, om met hen een meerderheid te vormen. Daarbij zijn er twee reële opties: of PvdA en GroenLinks steunen de coalitie en leveren samen een nieuwe gedeputeerde, of ChristenUie en SGP doen dat. Die nieuwe gedeputeerde treedt dan echter aan voor maximaal een jaar, als er nieuwe verkiezingen worden gehouden. Bestuurlijk zal dat ‘nauwelijks effectief zijn’, vindt een meerderheid van Provinciale Staten. De mogelijkheid van een minderheidscollege heeft dan ook de voorkeur van een meerderheid van Provinciale Staten.

Woensdag praat die verder over de bestuurlijke crisis.


Auteur

Redacteur