Anton van Vilsteren bij diner: Verandering begint bij consument

MARKNESSE

“Bewuste burgers, maar zuinige consumenten.” Dat zegt Anton van Vilsteren over de transitie die nodig is op het gebied van consumptie. Verandering begint bij de consument.

In het kader van bewustwording organiseren de Voedselpioniers van de Pioniers van de Toekomst (PvdT) jaarlijks een ’80/20-diner’ op locatie. Daarbij staat voorop dat de te consumeren (biologische) producten uit de regio komen. 80/20 staat voor de verhouding tachtig procent groente en twintig procent vlees en/of vis. Op woensdag 4 en donderdag 5 juli werd het ‘walking dinner’ geserveerd bij Aardbeienkwekerij Schwering aan de Blokzijlerdwarsweg bij Marknesse. De samenstellers, restaurant le Mirage en studio Te Gast, slaagden er perfect in aardbeien te verwerken in iedere gang. Niet overheersend, maar subtiel en delicaat. Tussen de gangen door werden de gasten onderhouden met informatie over het gastbedrijf, over het eten met de seizoenen uit de eigen regio en over de doelstelling en het werk van de Pioniers.

Schwering

Familie Schwering zit al veertig jaar in de aardbeienteelt. Harry Schwering vertelt: ‘Toen we startten werd alles nog in de volle grond geteeld, maar de kwaliteit en de consument eisen een perfect product. Alle teelten staan nu onder bescherming van tunnels, kassen of hagelnetten. Er kan dus maar weinig misgaan qua weersinvloeden.’ Op de wintermaanden na wordt er continu geoogst, wat als bijkomend effect heeft dat er vrijwel geen bestrijdingsmiddelen hoeven te worden gebruikt. ‘Met een teelt van zes of acht weken kun je geen systeem opbouwen in de biologische sfeer. Maar geef je het de tijd, dan lost het probleem zichzelf op. Want je hebt te maken met spint, trips en luis en dat zijn elkaars vijanden. Ik zeg wel eens: ‘Er woedt een biologische oorlog in die kas’, de een maakt de ander af.’

De aardbeienkwekerij heeft bijna het hele jaar rond 25 tot 50 mensen aan het werk. Schwering levert de aardbeien van Utrecht tot Enschede en aan een Friese supermarktketen. In de directe regio worden de aardbeien aan huis verkocht, via een fruit- en groentewinkel in Noordoostpolder en op de streekmarkt in Emmeloord.

Mind Change

Van Vilsteren, voorzitter van de Voedselpioniers, bepleit een transitie op het gebied van voedsel. ‘Als consument moeten we toe naar eten uit de korte kringloop en van de seizoenen.’ Volgens Van Vilsteren niet een te grote opgave als we ons bewust zijn van de ‘externe kosten’: CO2-uitstoot als gevolg van lange transporten en uitbuiting van werknemers. ‘Net zoals we die goedkope textiel niet meer willen, moeten we dat met ons voedsel ook niet meer willen. Als we beseffen dat een product van hier op een eerlijke manier en zonder overbodige CO2-uitstoot is geproduceerd, dan zijn we ook bereid er een eerlijke prijs voor te betalen.’

Dat vereist echter ook een transitie in denken. ‘99% van de bevolking zijn bewuste burgers, maar ook zuinige consumenten. Als we bij dat schap staan in de supermarkt, kijken we toch eerst weer naar de prijs van de producten in plaats van naar waar ze vandaan komen.’ Hij riep de aanwezige vrijwilligers van de PvdT op hun pioniersrol te vervullen. ‘We willen niet alleen bewuste burgers, maar ook bewuste consumenten zijn. Bespreek dit thuis aan de keukentafel. Kijk eerst of die boontjes uit Nederland komen. Zo niet, vraag je dan af of je die boontjes uit Kenia wel echt nodig hebt. Kun je misschien ook toe met een blik of potje óf kies je een seizoensgroente?’ Hij besluit: ‘Alle verbeteringen beginnen bij ons zelf. In feite is het de consument die de wereld moet gaan veranderen en de producent past zich daar op aan.’