Uranus

Aflevering 1182

17 – 24 JULI

Uranus is een planeet met een bijzonder verleden. Het is de op een na buitenste planeet van ons zonnestelsel.

Op zijn kant

De planeet valt op doordat hij op zijn kant ligt. De polen van Uranus liggen in het baanvlak van de planeet, dit in tegenstelling tot de andere planeten. Gedetailleerde computersimulaties gedaan op de Durham University onthulden hoe dat gekomen is. Uranus blijkt 4 miljard jaar geleden in de flank te zijn geraakt door een protoplaneet (zich vormend hemellichaam). Het inslaande gevaarte was ongeveer twee maal zo zwaar als de aarde. Door de klap is Uranus gekapseisd en op zijn kant komen te liggen. Uit de metingen van ruimtesonde Voyager 2 in 1986 is al gebleken dat het magnetisch veld van Uranus zeer asymmetrisch is. Het middelpunt van het veld valt niet samen met het middelpunt van de planeet. De computersimulaties leverden een dergelijk magneetveld op als de inslaande massa ongeveer twee aardmassa’s bedroeg en de inslag ook enigszins schampend is geweest. De dikke atmosfeer is namelijk behouden. Ook de dunne ringen en de kleine maantjes in lage banen rond Uranus zijn zo te verklaren.

MAAN – Onze wachter is inmiddels aan de avondhemel te zien en de schijngestalte is groeiende. Op donderdag 19 juli komt de maan om 21.52 uur in de schijngestalte van Eerste Kwartier (half, sterrenbeeld Maagd). Hij is dan prima te zien in het zuidwesten. Richt er eens een kijker op: er zijn vele details op de maan te zien, vooral langs de terminator (grens licht/donker) vallen de kraters en bergen goed op. Op vrijdag 20 juli staat de maan dichtbij Jupiter aan de hemel.

PLANETEN – In de avondschemering is Venus vrij kort in het westen tot westnoordwesten te zien. Ze is nog te vinden in sterrenbeeld Leeuw. Rond 23.15 uur gaat ze in het westen onder. Bij het donker worden staat Jupiter reeds in het zuidzuidwesten. Hij is verder tot tegen 01.00 uur te zien (dan in westzuidwesten). Saturnus wordt als het donker wordt zichtbaar in het zuidzuidoosten; Mars komt om 23.00 uur op, ook in het zuidoosten. Mars is erg helder; hij staat op slechts 59 miljoen kilometer van de aarde.

Meteoren

Van 3 juli tot en met 15 augustus zijn de Alfa-Capricorniden actief met weinig activiteit. De Delta-Aquariden-Zuid zijn sinds 12 juli ook actief. Deze is actiever met maximaal 16 meteoren per uur. Ze lijken uit het gebied van sterrenbeeld Waterman te komen. Deze zwerm blijft tot 23 augustus actief met het hoogtepunt op 30 juli.

tel. 0527-699142; e-mail: rpelings@hotmail.com.