Zeer zeldzame libellen in Kuinderbos

KUINDERBOS

In het Kuinderbos zijn vorig jaar 4 mannetjes van de zeer zeldzame Oostelijke Witsnuitlibel gespot door Gerard Eggens, één van de beste libellen herkenners van ons land. Er zijn vorig jaar in het Kuinderbos 46 soorten gezien en in het totaal door de jaren heen 51 soorten.

Boswachter Harco Bergman prijst zich gelukkig dat deze kenner actief is in het Kuinderbos en ook als vrijwilliger van de Vlinderstichting de dagvlinders in de gaten houdt in de natuurgebieden van de Noordoostpolder. Kars Veling van de Vlinderstichting onderstreept dat. ‘Toen het Kuinderbos werd uitgeroepen tot libellenreservaat was dit vanwege de soortenrijkdom, maar nog jaarlijks worden er, vooral door de scherpe blik van Eggens, nieuwe soorten bij gevonden. Het is echt een van de mooiste libellengebieden van ons land.’

Naast de Oostelijke Witsnuitlibel zijn nog vier zeldzame soorten witsnuitlibellen gezien in het gebied. Het gaat om de Gevlekte Witsnuitlibel (meest algemeen), Noordse Witsnuitlibel (3 jaar niet gezien), Venwitsnuitlibel tot dan nog maar 5 gezien en de Sierlijke Witsnuitlibel de eerste waarneming in Flevoland met paring en ei afzet.

Oostelijke Witsnuitlibel

Opvallend is dat er geen vrouwtjes van de Oostelijke Witsnuitlibel gezien zijn. ‘Hopelijk zijn er ook vrouwtjes geweest ondank dat ze niet gezien zijn. Of er voortplanting en ei afzet heeft plaatsgevonden zal pas de komende jaren duidelijk worden’, vertelt Bergman. Dat er steeds meer zeldzame libellen in het Kuinderbos waargenomen worden, heeft alles te maken met de veranderende biotoop, gaat de boswachter verder.

‘De afgelopen 15 jaar zijn in het Kuinderbos veel poelen, vennen, kreken, natuurvriendelijke oevers en zelfs een beek aangelegd. Al deze waterpartijen vormen samen een natte as van 6 km diagonaal door het Kuinderbos. De waterpartijen hebben diverse grondsoorten als ondergrond zoals zand, veen, klei en zavel. Dit gemengd met de schelpen van de voormalige Zuiderzee maakt dit gebied uitermate geschikt voor libellen. De Vlinderstichting heeft het Kuinderbos mede hierom in 2011 uitgeroepen tot één van de drie Nederlandse libellen reservaten. In het Kuinderbos wordt ook veel aan bosranden beheer gedaan, dit zijn ideale “jachtvelden” voor libellen, samen met het water onmisbaar in hun levenscyclus.’

Ook de heidelibellen deden het prima daarvan zijn nu 8 soorten gezien waarvan Bruinrode, Steenrode en Bloedrode heel algemeen zijn maar ook Zwarte Heidelibel waar het niet goed mee gaat in Nederland. Bandheidelibel die op de infiltratieslootjes langs de oostrand van de Noordoostpolder zit. De Kempense Heidelibel zoekt slootjes die in de winter droog staan, Zwervende Heidelibel die dit jaar voor het eerst als larve heeft overwinterd in het Schansveld en de Zuidelijke Heidelibel die dit jaar hard oprukt naar het noorden. Andere bijzondere libellen waren Kanaal juffer in het Schansveld en de Zuidelijke Keizerlibel in het Schoterveld. Erg bijzonder was ook de 1e waarneming van het Beekoeverlibel mannetje helemaal hel blauw van kleur.

Staatsbosbeheer Kuinderbos en de Vlinderstichting brengen het nieuws van de bijzondere waarnemingen nu pas naar buiten omdat veel mensen libellen fotograferen en daarbij de bijzonder vegetatie langs de poel de vele betredingen niet zou overleven. Inmiddels is bij de poelen bebording aangebracht zodat de boswachter als “noodrem” verbaliserend kan optreden tegen te fanatieke libellenwatchers.