POLDERHEMEL

Aflevering 1187

21 – 28 AUGUSTUS

Met behulp van rekenmodellen heeft men de omstandigheden die in de kernen van reuzenplaneten heersen kunnen inschatten. Zo wordt waterstof, het belangrijkste gas in een reuzenplaneet, onder zeer hoge druk vloeibaar en krijgt het zelfs de eigenschappen van metalen onder nog hogere druk.

Proeven in laboratorium

De rekenmodellen zijn nooit gestaafd aan de hand van experimenten tot nu toe. Proeven aan het Lawrence Livermore National Laboratory hebben laten zien dat zwaar waterstof (deuterium) onder invloed van een druk van 1,5 miljoen atmosfeer (aarde 1 atmosfeer) bij een temperatuur van minder dan 1700 graden van een doorzichtige tot een ondoorzichtige vloeistof wordt. Verhoogt men de druk tot 2 miljoen atmosfeer, dan krijgt het deuterium metaalachtig reflecterende eigenschappen; een teken dat de stof metallisch geworden is. De eerdere rekenmodellen klopten dus grotendeels. Aan de hand van deze experimenten zal het ontwikkelen van nog meer gedetailleerde modellen van het inwendige van reuzenplaneten mogelijk worden.

Aan de hemel valt deze week te bekijken:

ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 25 augustus)

Zon op: 06.36 uur; onder 20.42 uur.

Maan op: 20.34 uur; onder 06.13 uur (zondag).

MAAN – De schijngestalte van onze wachter groeit deze week verder aan. Op zondag 26 augustus is het om 13.56 uur Volle Maan (geheel te zien, sterrenbeeld Waterman). Kijk in de avond en nacht. Na zondag verplaatst de maan zich naar de ochtendhemel en neemt de schijngestalte weer af.

PLANETEN – In de avondschemering is Venus nog maar kort in het westzuidwesten te zien. Ze is te vinden in sterrenbeeld Maagd. Tegen 21.30 uur gaat ze in het westzuidwesten onder. Met een kijker is te zien dat Venus schijngestalten heeft. Ze is nu ongeveer ‘half’. Bij het invallen van de duisternis staat Jupiter reeds laag in het zuidwesten. Hij is verder tot 22.45 uur te zien (dan in westzuidwesten). Saturnus wordt als het donker wordt zichtbaar in het zuiden, hij gaat om 01.15 uur onder; Mars is na zonsondergang zichtbaar in het zuidzuidoosten. Mars is nog erg helder; hij staat op 64 miljoen kilometer van de aarde. Hij gaat om 03.15 uur in het zuidwesten onder. De komende tijd zal Mars minder helder worden omdat de afstand tot de aarde toeneemt. En in de vroege morgen, kort voor zonsopgang, is Mercurius laag in het oostnoordoosten te spotten.

Meteoren

De Perseïden zijn aan het verflauwen. De volgende rijke meteorenzwerm wordt pas in december verwacht. Dat zullen de Geminiden zijn.

René P. Elings, tel. 0527-699142; e-mail: rpelings@hotmail.com.