POLDERHEMEL

Aflevering 1191

18 – 25 SEPTEMBER

De (samengestelde) radiotelescoop te Westerbork heeft een upgrade gekregen. Nieuwe technologie heeft het blikveld van de telescoop 37 maal vergroot.

Beamforming

In twaalf van de veertien schotelantennes zijn nieuwe camera’s gemonteerd. Het gehele systeem met de nieuwe techniek die beamforming genoemd wordt, Apertif, werd donderdag in gebruik genomen. Dat was tevens de vijftigste verjaardag van de telescoop. Met Apertif zal een groot deel van de noordelijke hemel in kaart worden gebracht. Ook kunnen meerdere sterrenstelsels met grotere precisie vastgelegd worden. Van snelle radioflitsen die door de krachtigste explosies in het heelal veroorzaakt worden is de oorsprong nog niet duidelijk. Daarom gaat de Westerbork-radiotelescoop met de nieuwe techniek ook dit verschijnsel onderzoeken.

Aan de hemel valt deze week te bekijken:

ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 22 september)

Zon op: 07.22 uur; onder 19.36 uur.

Maan op: 19.02 uur; onder 05.07 uur (zondag).

MAAN – De schijngestalte van onze trouwe wachter neemt verder toe. Op dinsdag 25 september is het om 04.52 uur Volle Maan (geheel zichtbaar, sterrenbeeld Vissen). Na deze dag neemt de schijngestalte weer af en verplaatst de maan zich naar de ochtendhemel.

PLANETEN – De zeer heldere planeet Venus is vrijwel niet meer te zien zonder kijker. Kijk dus rond zonsondergang met een verrekijker zeer laag in het zuidwesten om haar nog te zien. Jupiter staat een tikkeltje hoger en is dus iets langer te zien. Hij is verder tot 21.05 uur te zien (dan in westzuidwesten). Saturnus wordt als het donker wordt zichtbaar in het zuiden, hij gaat om 23.30 uur onder; Mars is na zonsondergang zichtbaar in het zuidzuidoosten. Mars is nog helder; hij staat op 82 miljoen kilometer van de aarde. De helderheid zal de komende weken verder afnemen. Hij gaat om 01.35 uur in het zuidwesten onder.

Meteoren

De komende maanden (vanaf nu) kan er af en toe een oranje meteoor te zien zijn. Het zijn de Tauriden (uit de richting van sterrenbeeld Stier), een vrij langzame zwerm (29 kilometer per seconde). Maximaal kunnen er rond de 6 meteoren per uur verschijnen.

René P. Elings

tel. 0527-699142 / 06-51931417; e-mail: rpelings@hotmail.com.