Hoe duurzaam mag je zijn in beschermd stadsgezicht?

Vollenhove

Barend de Graaf en zijn vrouw willen graag zestien zonnepanelen plaatsen op één dakzijde van hun huis aan Aan Zee 14 in Vollenhove. Dat mag niet, oordeelt de gemeente. Het huis is onderdeel van het beschermd stadsgezicht van Vollenhove en zichtbare panelen zijn een aantasting daarvan. De vraag rijst: kiest de gemeente voor duurzaamheid of esthetiek?

Een dik pak aan correspondentie heeft De Graaf maandagavond meegezeuld naar het gemeentehuis. Het echtpaar is speciaal overgekomen van de camping op de Veluwe, waar ze genieten van het nazomerweer. De zon straalt volop deze dagen - ideaal voor zonnepanelen. Wat is nu het geval? Het stel wil graag zestien zonnepanelen laten plaatsen op hun woning. Een duurzaam steentje bijdragen. Bovendien scheelt het al snel 550 euro op de jaarlijkse energienota, volgens berekeningen van Essent.

Beschermd stadsgezicht

Het huis van De Graaf is gebouwd in 1978, en is onderdeel van het beschermd stadsgezicht van Vollenhove zoals dat in 1983 is bepaald. Als je huis die status heeft, dan is een vergunning verplicht voor het uitvoeren van dergelijke duurzame ingrepen. Naast Vollenhove hebben ook Blokzijl, Dwarsgracht en Giethoorn beschermde stads- of dorpsgezichten.

De vergunningsaanvraag van De Graaf wordt afgewezen. In de brief wordt het stel de Steenwijkerlandse regels voorgehouden, met een verwijzing naar de welstandscommissie die schrijft dat zonnepanelen ‘in strijd zijn met redelijke eisen van welstand’. Bovendien zijn de panelen volgens de gemeente duidelijk zichtbaar vanaf de openbare weg. Soms zijn zonnepanelen binnen het beschermd stadsgezicht wel mogelijk, aangezien ieder geval apart bekeken moet worden. Daarna is het ‘maatwerk’ om de zonnepanelen zo te plaatsen dat de esthetiek van de omgeving er niet onder lijdt.

Worstelen

De zaak van De Graaf staat niet op zich. Overal in het land worstelen gemeenten met aanvragen voor duurzame ingrepen in monumentale omgevingen. Ook Steenwijkerland. De ambtenaar weet dat de gemeenteraad in oktober de gewijzigde richtlijnen voor zonnepanelen bespreekt. Maar goed, daar schiet het echtpaar De Graaf nu niets mee op.

Het valt de bezwaarschriftencommissie op dat bij de afwijzing van de vergunning van De Graaf met geen woord wordt gerept over duurzaamheid. ‘En dat terwijl de gemeente duurzaam bouwen stimuleert’, dreunt een commissielid op. ‘Is duurzaamheid dan een zwaarwegend belang voor de gemeente?’ Met de zichtbaarheid van de panelen van De Graaf valt het wel mee, vindt de commissie. ‘Je moet je lichaam helemaal draaien om de zonnepanelen vanaf de openbare weg te zien.’ Bovendien kiest de Vollenhovenaar voor niet-spiegelende panelen met donkere randen. Juist om zo min mogelijk op te vallen.

Duurzaamheid

De commissie vindt dat de gemeente de vergunning nog eens serieus moet bekijken. Ten eerste omdat de woning van De Graaf geen monument is, ten tweede omdat de gemeente wel heel gemakkelijk voorbijgaat aan de duurzame ingreep die de inwoner van Vollenhove wil uitvoeren. Natuurlijk zijn er plekken waar zonnepanelen niet passen. Het dak van hotel Seidel verander je niet in een grote keramische kookplaat, dat begrijpt iedereen. Maar in het geval van De Graaf hoopt de commissie dat de gemeente iets soepeler is met de regelgeving. ‘En het algemeen belang dient van duurzaamheid.’

Tevreden stapt het echtpaar na de zitting naar buiten. ‘Weer wat hoop’, zegt Barend. En nu terug naar de camping. Nog even genieten van de aangename nazomerzon. Binnenkort neemt de gemeente weer contact met ze op.


Auteur

Robert-Erik Lanting