POLDERHEMEL

Aflevering 1194

9 – 16 OKTOBER

Voor het eerst is er (vermoedelijk) een maan bij een exoplaneet (buiten ons zonnestelsel) ontdekt. Het gaat om een satelliet van Kepler 1625-b. Moederster Kepler 1625 is een zonachtige ster in sterrenbeeld Zwaan en staat op 4000 lichtjaar van de aarde. Deze ster is alleen met een flinke telescoop te zien.

Kolossale maan

Exoplaneet Kepler 1625-b blijkt een kolossale maan te hebben ter grootte van Neptunus, die zelf in doorsnede vier maal groter is dan de aarde. De exoplaneet zelf is een Jupiterachtige wereld, 6 tot 12 maal groter dan onze Jupiter. Tijdens waarnemingen aan de helderheid van moederster Kepler 1625 vielen naast een regelmatige dip in de helderheid ook secundaire, kleinere helderheidsdipjes op. Deze zijn vooralsnog alleen te verklaren door een grote maan bij de exoplaneet die ook voor de moederster langs trekt. Nader onderzoek dat enige jaren gaat duren moet uitwijzen of de situatie echt zo is.

Aan de hemel valt deze week te bekijken:

ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 13 oktober)

Zon op: 07.59 uur; onder 18.47 uur.

Maan op: 12.45 uur; onder 21.25 uur.

MAAN – Vanaf donderdag is de maan aan de zuidwestelijke avondhemel te zien. Hij staat nog laag aan de hemel. De schijngestalte groeit weer aan. Op dinsdag 16 oktober komt de maan om 20.02 uur in de schijngestalte van Eerste Kwartier (half, sterrenbeeld Boogschutter). Hij staat dan tussen de planeten Mars en Saturnus in aan de hemel.

PLANETEN – Als het donker wordt zien we van zuidzuidoost tot zuidwest laag aan de hemel drie planeten: Mars, Saturnus en Jupiter. Mars is nog redelijk helder; hij staat op 100 miljoen kilometer van de aarde. De helderheid zal in de komende tijd verder afnemen. Hij gaat rond 01.10 uur in het zuidwesten onder; Jupiter rond 19.50 uur in het westzuidwesten; Saturnus rond 22.10 uur in het zuidwesten.

Meteoren

Af en toe zal er een oranje meteoor te zien zijn. Het is meestal een Tauride (uit de richting van sterrenbeeld Stier), vrij langzaam (29 kilometer per seconde). Er is een kans op een vuurbol. Sinds 2 oktober komen er ook Orioniden uit de richting van sterrenbeeld Orion. Deze zijn veel sneller: 66 kilometer per seconde en ze vertonen nalichtende sporen. De Orioniden zijn afkomstig van de komeet 1P/Halley. Deze komeet is in 1986 in de buurt van de zon geweest.

René P. Elings

e-mail: rpelings@hotmail.com.