Ruiten maakt Oeverloos: ‘In tussenland is je thuis’

TOLLEBEEK

Het pop-up atelier van theater en beeldend kunstenaar Teunis Ruiten (29) in Nagele bracht de kunstenaar in contact met Museum Nagele. Het resultaat is de expositie Oeverloos, vanaf zondag 9 december te zien in het museum in Nagele.

‘Ze zagen me daar vorig jaar aan het werk en vroegen of ik in het kader van het 100-jarig bestaan van de Zuiderzeewet een expositie wilde verzorgen in het museum. Ik moest daar echter nog wel even over nadenken. Wat moet je je bij zo’n onderwerp als de Zuiderzeewet voorstellen. Bovendien heb ik niet veel werk liggen om te exposeren. Ik kon er echter een jaar aan werken en daarop ben ik de uitdaging aangegaan’, vertelt de op Urk geboren kunstenaar die in Tollebeek woont.

Han Lammers Fonds

Bovendien had hij 2 jaar geleden een beurs van het Han Lammers Fonds ontvangen. Met dat geld volgde hij een cursus tentoonstellen aan het Van Gogh museum. Die lessen konden in praktijk gebracht worden in Nagele. De uitdaging voor de expositie zit hem in de vrije interpretatie van de Zuiderzeewet. ‘Hoe kan ik daar een verdiepende laag in brengen. De Zuiderzeewet heeft natuurlijk gevolgen gehad voor Urk waar ik geboren ben. Maar ondanks de wet is de identiteit van Urk niet veranderd. Hoe beinvloed je dat als kunstenaar en wat doet dat abstract met je werk. Ik ben vanuit een persoonlijk verhaal begonnen over identiteit; op zoek gaan naar een plek in de wereld en dat groter trekken dan mezelf. Dan wordt het al snel het grote verhaal van op zoek gaan naar identiteit. Dat is ook het thema.’

De basis van de expositie vormt een gedicht dat Ruiten 11 jaar geleden schreef over opgroeien op Urk. Het is ook het enige werk van de expositie dat niet nieuw is. Rondom het gedicht heeft hij een film gemaakt voor Urkers en door Urkers. Het meest in het oogspringende van de 21 objecten tellende expositie is een 3,5 meter hoge engel met video waarin ook het opgroeien op het eiland aan de orde komt. De engel is gemaakt van versnipperd papier. ‘Ik heb bij de kringloop op Urk boeken met christelijke dogmatiek gekocht en die door de versnipperaar gehaald en daar de engel van gemaakt.’

Engel

‘Ik kom van Urk, maar ik voel ook wel dat Urk niet helemaal mijn plek was. De grote stad Amsterdam vond ik prachtig, maar ook dat vond ik niet helemaal mijn plek. In tussenland is je thuis’, klinkt hij filosofisch. Vijf jaar geleden keerde hij terug naar de polder. Dat tussenland is nu een woning in Tollebeek, waar hij een slaapkamer gebruikt als atelier. Dat tussenland wordt in de expositie gesymboliseerd met poppetjes met huizen op hun rug. ‘De huisjes op de rug vertellen het verhaal waar ik heb gewoond, maar je kunt het ook abstracter zien: wat betekent het bijvoorbeeld om vrouw te zijn of om vluchteling te zijn. Dat wil ik onderzoeken.’

Hij maakte de kunstwerken overigens tussen het reguliere werk door voor theatergezelschappen. Hij volgde na zijn vwo op het Emelwerda College in Emmeloord de opleiding scenografie (studie van alles wat visueel is op toneel) aan de Hogeschool voor de Kunsten in Amsterdam, waarbij hij zich met name richtte op kostuum. Tijdens zijn middelbare schooltijd volgde hij al lessen op de modevakschool bij Ida Bos in Tollebeek. ‘Dat was belangrijke bagage voor mij. Als ontwerper moet je weten hoe het in elkaar steekt.’

Top Naeff-prijs

De getalenteerde Urker ontving bij zijn afstuderen in Amsterdam de Top Naeff-prijs voor veelbelovend theatertalent. Ruiten is benieuwd hoe de expositie in Nagele ontvangen wordt. Zijn huisje weer op z’n rug nemen om elders geluk te zoeken, verwacht hij voorlopig niet te doen. Daarmee wil hij maar zeggen dat hij als kunstenaar niet per se in de Randstad hoeft te zijn. ‘Ik heb een eigen stijl en als dat met een regisseur klikt dan is de woonplaats niet bepalend. Ik werk nu ook samen met een Noor en in Utrecht en op andere plekken.’ In Tollebeek lijkt de maker van ‘Oeverloos’ zijn plekje te hebben gevonden.

De expositie is van 9 december tot en met 24 februari 2019 in Museum Nagele aan de Ring 19.

Cees Walinga