Brockes Passion prachtig alternatief voor de Mattheus

Emmeloord - Met acht zangsolisten, die gezamenlijk ook het koor vormden, en een uitgebreid aantal musici gaf het Apollo Ensemble afgelopen donderdag een boeiende vertolking van de Brockes Passion van Georg Philip Telemann in de Hoeksteen.

Het is sowieso verfrissend in deze tijd wat anders dan de Mattheus of Johannes Passion uitgevoerd te horen. Bovendien bleek het, ten onrechte wat minder bekend, een prachtig werk te zijn. 

Lijdensverhaal

De Brockes Passion past niet in de kerkelijke traditie vanwege de vrije interpretatie die tekstdichter Brockes, een tijdgenoot van Telemann, van het lijdensverhaal hanteerde en de, voor de kerk, wat te uitbundige instrumentatie. Deze informatie, uitgebreid vermeld in het zoals vanouds goed verzorgde programmaboekje van het Apollo Ensemble, was een goede aanvulling  om de teksten en de emoties van de diverse personages in de aria’s en recitatieven te volgen. 

Telemanns instrumentatie was, dankzij de uitgebreide bezetting, gevarieerd; van uitbundig in het slotkoor tot zeer subtiel, zoals in de aria waarin Maria zucht over het lot van haar zoon en door slechts twee fluiten wordt begeleid. Het ensemble wist ook heel goed het verschil in sfeer weer te geven in de fragmenten over de doornenkroon van Jezus; enerzijds bespiegelend en anderzijds knerpend en schel, waar in de tekst wordt gesproken over “knirschendes Geräusch”.

Judas

Een fragment van de uitvoering waar ik een tijdje over heb zitten denken maar geen goede verklaring voor heb weten te vinden is de rol van Judas. Deze werd vertolkt door de mezzo sopraan Franske van der Wiel, terwijl er vier mannelijke zangers beschikbaar waren. Telemann stamt nou niet echt uit een tijd, waarin het gebruikelijk is mannenrollen door vrouwen te laten zingen. 

Van de drie coupletten van het slotkoraal werd het eerste a-capella gezongen. Een leuke vondst van het Apollo Ensemble, want dat is, denk ik, origineel niet voorgeschreven. Waar men bij Bachs Mattheus Passion aan het slot “mit Tränen niedersitzt”, zo eindigt de Brockes Passion in majeur met het verheugen op een eeuwig leven. Met datzelfde positieve gevoel verlieten de toehoorders de kerk na een prachtig concert.

Jan Broekhuizen