De Zaderij brengt oude rassen terug op akkers

Bant – Jarenoude rassen, die al bijna vergeten zijn. De Zaderij van onder anderen bioboer Tineke Alberts van Buiten Bant, heeft veertig biologische, zaadvaste en patentvrije rassen in het assortiment. ‘Ieder lid van deze coöperatie brengt zijn eigen ras in. Soms hele oude. Ik heb dat bijvoorbeeld gedaan met de peultjes en boontjes die ik nog van mijn oma heb gekregen.’

Tineke Alberts van Buiten Bant, heeft veertig biologische, zaadvaste en patentvrije rassen in het assortiment. ‘Ieder lid van deze coöperatie brengt zijn eigen ras in. Soms hele oude. Ik heb dat bijvoorbeeld gedaan met de peultjes en boontjes die ik nog van mijn oma heb gekregen.’

Bijzonder, want zonder de inspanningen van Alberts waren de peultjes en boontjes van oma er al lang niet meer geweest. Net zoals zoveel rassen, weet de boerin. ‘Sinds de invoering van de F1 hybride-teelt in 1960 zijn er heel wat groentesoorten verloren gegaan.’

De teelt moest namelijk zo efficiënt mogelijk. Door inteelt en kruising bij de veredeling te combineren (F1 hybride), werden gelijkmatig groeiende gewassen geproduceerd die een hoge opbrengst hebben, maar zich niet zelf kunnen voortplanten.’ Zonde, vond Alberts samen met de twaalf biologische boeren en tuinders die zijn verenigd in De Zaderij. ‘Want als we zo doorgaan met de wereld, dan komt het niet goed. Je ziet nu al dat de biodiversiteit achteruit gaat. We putten de aarde uit.’

Maakbaar

Alles moet maakbaar zijn tegenwoordig, stelt Alberts. Het is haar een doorn in het oog. ‘Als hier afnemers komen kijken bij mijn wortels, dan kijken ze niet naar de smaak of de manier waarop ze zijn geteeld. Ze kijken of hij er goed uitziet en vooral of het in het bakje past waarin ze worden verkocht. Dat is toch de omgekeerde wereld?’

Natuurlijk snapt ze de boeren wel, die kiezen voor efficiënt en de hoogste opbrengst. ‘In de voedselindustrie wijst iedereen naar elkaar, maar de boer is uiteindelijk altijd de dupe. Ik kan er zo kwaad om worden. De boer is de laagste in de rang, lijkt het wel. Die moet wel zakken met zijn prijs als de consument er niet meer voor wil betalen, anders blijft hij ermee zitten. En verantwoord telen kost nou eenmaal meer geld en energie dan gangbaar.’

Holistisch

Alberts bekijkt de wereld holistisch. ‘We kunnen er niet omheen dat alles met elkaar te maken heeft. Als ik bij mij de akker op loop, dan zoemt het van de insecten. Fantastisch. Mijn biologische teelt zorgt ervoor dat insecten en andere diertjes kunnen bestaan. En die zorgen weer voor biodiversiteit. Dat zie ik bij mijn buren die gangbaar telen niet gebeuren, hoor.’

En dus zouden consumenten wel wat kritischer mogen kijken naar wat ze krijgen voorgeschoteld. ‘Niet alleen qua voeding, maar qua alles. Nog even en we zijn onsterfelijk. Is dat wat we willen? Is dat wat de wereld nodig heeft?’

Ideologie

Vanuit die ideologie zijn Alberts en haar coöperatie-leden iedere dag bezig met hun Zaderij. Op Buiten Bant is een zaadschoningsruimte en een klimaatcel ingericht voor het schonen, verpakken en distribueren van biologische zaden, die de leden zelf kiezen.

‘De sperzieboon Arosa bijvoorbeeld. Een heel smaakvolle boon, die het hele seizoen lang bloeit en ook doordrager is. Deze is echter niet machinaal te oogsten en dus vinden de grote zadenleveranciers hem niet zo interessant. Dat vinden wij zonde.’

Onlangs nog was het bedrijf genomineerd voor de Duurzaamheidsprijs 2019. ‘We wonnen niet, omdat ze ons te jong vonden. Maar alleen al de nominatie was een enorme opsteker voor ons. We werken hard, hebben allemaal nog een boerderij ernaast. Dat werd op deze manier beloond.’