Bloemenpracht voor vlinder, bij en mens

Emmeloord - De op 6 juli geopende vlindertuin bij het volkstuincomplex in de Zuidert in Emmeloord trekt al volop bijen en vlinders. En ook bezoekers weten inmiddels de weg te vinden voor een oneindig wandelingetje door de bloemenpracht. De Noordoostpolder ging ook even kijken.

Bij de ingang valt natuurlijk meteen de enorme houten vlinder op, gemaakt door Hilbert Rolleman. Daarachter wachten de vlinder- en bijenlokkende planten. Allemaal samengebracht volgens een ontwerp van Emmeloorder Piet Boersma, die in januari 2018 reageerde op een oproep voor vrijwilligers voor de te ontwikkelen tuin. Boersma leidt me rond en vertelt dat de oproep voor vrijwilligers hem op het lijf geschreven was. ‘Dat vond ik een leuke uitnodiging’.

Ontwerper

Hij werkte tot twee jaar terug namelijk als plantenziektekundige bij de Plantenziektekundige Dienst, de huidige NVWA. ‘Het ontwerpen van tuinen is mijn hobby en kon me hierin heerlijk uitleven.’ Boersma schetste een tuinontwerp met oneindige lijnen die verdwijnen in de beplanting en een pad in de vorm van een 8 zodat een oneindige tuin ontstond.

De aanmelding van Boersma was een opsteker voor Gusta Drenth, de grote aanjager van de tuin. Zij nam in oktober 2017, als secretaris van het Wijkplatform De Zuidert, het initiatief voor de tuin, samen met de wijkplatformleden Jan Vos en Wim Veldkamp. Gusta is de stille werker achter de schermen, maar zag met de komst van ‘kenner’ Boersma haar plan een flinke stap dichterbij komen.

1400 verschillende planten

Boersma tekende op de 500 vierkante meter vakken met 60 soorten planten en uiteindelijk werden 1400 verschillende planten geplant in het najaar van 2018. Daarvoor werden studenten van Aeres Emmeloord ‘ingehuurd’. Wat de aanpak en uitvoering betreft mag de naam van Wim Veldkamp overigens niet ontbreken. Hij trok de kar voor wat betreft het het uitvoerende werk van het project vlindertuin, zoals het ontginnen van het terrein, waar rondom zijn Hampshire Down schapen, konijnen en kippen grazen en scharrelen.

‘De vakken zijn zo ingevuld dat er ook vakken zijn met dezelfde planten, zo zie je ook dingen terugkomen’, legt Boersma, zittend op een bankje uit. De uitdaging van het ontwerp is dat er het hele jaar door bloei is met het hoogtepunt in de zomer. ‘Nu bloeit er toch wel 40 procent en is de tuin op z’n mooist.’

Gele kamille

Het parkje valt niet op met felle kleuren. De gele kamille springt er wat dat betreft negatief uit. ‘Dat was eigenlijk niet de bedoeling. Dat is een verkeerde levering geweest, maar ach het staat niet eens slecht’, zegt hij kijkend naar de zuidelijke border van de tuin. De kleur valt wat uit de toon in de garden, waar vooral paarse tinten te vinden zijn. ‘De plantenkeuze is gebaseerd op wat vlinders aantrekt en dat is in 90 procent van de plantenkeuze het geval’, vertelt Boersma, daarbij is overigens ook geur van belang.

‘Kijk deze geraniums passen hier eigenlijk niet als je de bijen als maatstaf neemt’, wijst hij op een perkje naast de bank. ‘Ze staan erg mooi en bloeien heel lang, maar zijn steriel voor bijen en vlinders.’ In het oorspronkelijke plan had Boersma de paden ingetekend met houtsnippers, maar uiteindelijk is er gekozen voor gravel. ‘Daardoor is de tuin ook rolstoelvriendelijk geworden en kunnen bewoners van Talmahof hier heel goed vertoeven.’

Unieke planten

Voor tuinliefhebbers is de vlindertuin een must vindt Boersma. ‘Van het totaal aantal planten in de tuin vind je 30 procent niet in gewone tuinen in de polder terug.’ Enkele planten die hij noemt zijn: bijzondere asters, blauw gras, parel gras, Russische lavendel, rode herfstaster en de rose kattenstaart. Verder is de tuin opgefleurd met een kunstwerk van de hand van Jan Willemsen. De gereedschapskunst in de borders, twee gekke vogels, naar een idee van Henk Bakker, werd gemaakt op de gemeentewerf.

Boersma ontwerpt graag, maar staat ook graag te schoffelen in de tuin. ‘Je moet juist schoffelen als er nog geen onkruid te zien is en dat om de twee weken doen.’ Een serieus probleem in de tuin, is de strijd die gevoerd wordt met de Japanse duizendknoop. ‘Kijk hier, zie je’, wijst hij op de aanwezigheid van de plaag. We moeten ze diep uitgraven, maar het is heel moeilijk om ze weg te krijgen.’ En verder weten woelmuizen de weg naar de vlindertuin ook te goed te vinden.

Een andere uitdaging voor ontwerper Boersma was om een tuin te maken die behalve de winter in alle jaargetijden leuk moet zijn. ‘In de winter moeten de bollen in de grond van sneeuwklokjes, tulpen en krokussen hun werk doen, maar van maart tot en met oktober moet er altijd wat te genieten zijn.’ Dat vlinders en bijen op zonnige dagen volop waargenomen worden, ziet hij als grootste compliment. Naast de tuin is overigens een strook met minder fraaie, maar zeer nuttige waardplanten, zoals klaver en brandnetel, waar insecten eitjes kunnen afzetten.

Insectenhotel

Een insectenhotel in de tuin, gemaakt door leerlingen van de basisscholen in de wijk, zorgt ervoor dat de insecten er een vaste stek kunnen vinden. Om de prachtige tuin te kunnen onderhouden is inmiddels een team van ongeveer vijftien vrijwilligers actief. Naast onderhoud hoort bij het werk ook promotie en het bijhouden van een FB-pagina. ‘En we zijn nog druk bezig met informatiepanelen’, vertelt Gusta Drenth, voorzitter van de projectgroep Vlindertuin van de wijk de Zuidert. Boersma, die gidst bij OAD-tuinreizen naar Engeland, geeft overigens ook rondleidingen op de tuin. Belangstellenden kunnen hem daarvoor mailen (p.boersma@ziggo.nl).

Er wordt hard gewerkt aan informatie over alle planten in de tuin. ‘Informatie over wat hier te zien is, heeft grote prioriteit’, vinden Drenth en Boersma. Inmiddels zijn er al informatiebladen waar de bezoeker mee op pad kan door de tuin.

Cees Walinga