Boerenprotest

In de avond van 16 oktober kom ik uit het westen. Eén rijbaan van de A6 is gevuld met trekkers. Ze zijn op de terugweg na de tweede boerendemonstratie in Den Haag. Ik moet terugdenken aan de boerendemonstratie in de jaren ‘70. Ik rij dan mee in de kolonne trekkers. Wel een verschil met toen Hidde, toen een kleine open trekker. Nu snelle machines met comfortabele cabines. Er is nog een verschil.

Toen ging het verzet over -minder meer- t.a.v. Europese prijsbeleid. Nu gaat het over -meer minder- t.a.v. milieubeleid.

Druppel

Hoe komen we in deze situatie terecht? Onze Nederlandse boeren en tuinders zijn over het algemeen hardwerkende goed ontwikkelde en geschoolde ondernemers/ gezinnen. Uit enquêtes blijkt dat het merendeel van hen zich realiseert dat hun toekomst meer gericht zal moeten zijn op een kringlooplandbouw. Dat betekent dat de landbouw moet veranderen om toekomst te houden. M.a.w. minder negatieve beïnvloeding van de luchtkwaliteit, waterkwaliteit en bodemkwaliteit. Zeg maar onze leefomstandigheden. Ja, andere sectoren moeten datzelfde doen maar ik richt me nu op de agrarische sector Hidde.

Het boerenprotest komt niet door de stikstofproblematiek. Het is wel de druppel die de emmer over doet lopen. Want telkenmale worden er onverwachts nieuwe maatregelen afgekondigd waar je je als ondernemer niet op kan voorbereiden en die fors ingrijpen op je onderneming. Ja Hidde, ik begrijp dat je voorbeelden wilt. De stikstof uitstoot, dure luchtwassers die later weer niet blijken te voldoen, CO2 regels, fosfaat plafond etc. De kern is steeds weer dat de boer in beginsel niet tegen nieuwe regels is maar dat hij toekomstplannen heeft en investeringen doet in het vertrouwen dat een aantal zaken voor een periode vastliggen zodat hij de investering kan terugverdienen. Daarin wordt hij verstoord, hij werkt zich kapot maar wordt op die manier toch uitgekleed.

Het systeem

Het probleem is niet de boer maar het systeem waarin hij zit. Een systeem waar we als hele samenleving in zitten. Hogere kosten en lagere prijzen vergen schaalvergroting zonder ons te bekommeren over de externe effecten die in dit marktsysteem niet meewegen. We hebben een overheid nodig die ander helder beleid neerzet en voor een lange periode. Geen verrassingen! Dat beleid moet ongewenste effecten belasten en gewenste ontwikkelingen belonen. Met andere woorden een heffing op activiteiten die leiden tot een negatief effect op lucht, water en bodem. Een beloning op activiteiten die leiden tot een positief effect op deze omgevingsfactoren. Daarmee is zichtbaar dat de boer naast producent van gezond voedsel ook producent kan zijn van gezonde lucht, gezond water, gezonde bodem en gezonde natuur. Buitenlandse partijen moeten onderdeel zijn van deze aanpak zodat er een “gelijk speelveld” ontstaat.

Lege huls

Voor zo’n beleidsverandering is een overgangsperiode nodig met heldere afspraken en zonder verrassingen. En politici die lef hebben en voor de toekomst durven te kiezen. En de grote steun van burgers voor de boeren in de laatste weken blijkt een lege huls te zijn als men niet bereid is deze positieve effecten financieel te waarderen.

Het boerenprotest richt zich niet primair op het stikstofbeleid, maar op politici met slappe knieën. En dat werkt als een boemerang.

Henk Tiesinga