Martin-Jan maakt animatie Energiek Nagele

Nagele - De 51-jarige Martin-Jan van Santen uit Nagele maakte tot 2005 de tekenfilms van het VPRO-programma Villa Achterwerk. Vorig jaar streek hij in de polder neer en strikte Rutger Bergboer hem voor het maken van poppenfilms die de plannen van Energiek Nagele beeldend uitleggen.

Nagele Het eerste 5 minuten durende filmpje, waarin Robert de Robot uitlegt hoe Nagele helemaal energieneutraal kan worden, is gemaakt in het kleine tot studio omgevormde berghok van zijn woning.

Als achtergrond van de film dient een foto van zijn eigen woning. Een stukje groen uit de bouwmarkt is de ondergrond en de robot en rekwisieten, zoals de stoel, spade en kachel, zijn gemaakt door Daan Jilesen uit Kampen, die studeerde aan de kunstacademie en als lasser op Urk werkt.

‘Daan maakt alles animeerbaar’, zegt Martin-Jan. ‘De robot is heel verfijnd met schroefjes en magneten. Hij maakt het ontzettend goed. Het is monnikenwerk.’ Een bureaulamp boven de tafel dient als belichting. ‘Ik heb alleen een goede camera en verder geen faciliteiten, maar dat maakt het leuk. Uiteraard gebruik ik wel foto’s van Nagele, zodat Robert de Robot door het dorp kan lopen.’

Robert de Robot

Robert de Robot legt uit hoe Nagele zich los kan maken van het gas en op zon energieneutraal kan zijn. In de animatie ligt Robert de Robot in zijn tuinstoel en realiseert hij zich dat energie gratis te krijgen is van de zon. Elektriciteit kan opgewekt worden met zonnepanelen maar zogeheten vacuümbuiscollectoren kunnen heet water produceren, tot wel 95 graden. Door middel van een ingenieus systeem van waterbuizen wordt zo een centraal in iedere woonhof gelegen opslagvat vol water in de zomermaanden steeds verder opgewarmd.

In de wintermaanden kan daaruit de warmte voor de verwarming van het huis en warmtapwater worden gehaald. Energiek Nagele wil dit verhaal breed uitdragen en de inwoners enthousiast maken voor het plan. Omdat beelden vaak meer zeggen dan woorden, klopte de coöperatie bij Martin-Jan aan. Zij hadden animaties van Martin-Jan op internet bekeken en wisten dat zij op het juiste adres waren.

Uitdaging

Martin-Jan wilde de uitdaging wel aangaan. ‘Ik vind dit soort dingen heel leuk om te doen. Het is bovendien nieuw voor mij. Ik had nog nooit een poppenfilm gemaakt. Dit is een vorm van animatie, die me terugbracht bij mijn oude liefde.’

De domineeszoon Martin-Jan werkte mee aan Villa Achterwerk totdat het programma vanwege bezuinigingen van de buis verdween. ‘Ik kon daarna betaalde dingen doen die ik niet leuk vond of leuke dingen doen zonder zekerheid. Ik heb voor het laatste gekozen. Ik ben gaan schilderen. Ik ben nu zzp kunstenaar en mijn werken worden verkocht door een atelier in Stuttgart.’

Schilderen

Van de schilderopbrengsten kan hij leven al is het geen vetpot, benadrukt hij. ‘Maar ik krijg geen subsidie en ik hecht ook aan vrijheid. Het is prima zo.’ Naast het schilderen werkte hij vorig jaar een maandlang in de avonduren aan de eerste animatiefilm over het project Energiek Nagele. ‘Een tekenfilm is heel bewerkelijk en duur, daarom heb ik gekozen voor poppenfilms. Je kunt veel disciplines toevoegen, zoals muziek en stemmen. Dat deed ik bij de tekenfilms voor de VPRO ook al.’

Inmiddels wordt gewerkt aan de voorbereidingen van een tweede animatie. ‘De karakters worden gemaakt, zoals de buurman van Robert de Robot.’ Het tweede filmpje moet in beelden de ‘meest gestelde vragen’ beantwoorden. Martin-Jan is geen expert op energiegebied, maar weet inmiddels wel hoe het moet gaan werken. En zo draagt hij met de poppenfilmpjes bij aan het succes van Energiek Nagele. ‘De reacties op het eerste filmpje zijn heel positief. Veel mensen vinden het leuk, maar niet iedereen is het eens met de strekking. Er zijn mensen die ronduit negatief zijn over de energietransitie. Het project in Nagele is er op gericht dat het geen extra kosten betekent voor de gebruikers. Als de inwoners er geldelijk bij winnen, dan kan het slagen denk ik. Want waarom zou je dan niet meedoen?’

Pilot

Op verschillende plekken in Nederland wordt het systeem al toegepast, zoals bij een school in Brabant. Een heel dorp is nieuw, maar Nagele is een bijzonder en vernieuwend dorp. Martin-Jan: ‘Als dit lukt zet je Nagele gigantisch op de kaart.’

Energiek Nagele wil beginnen met een pilot in het dorp waarbij het plan op kleine schaal wordt gepresenteerd. Daarna wordt een hele woonhof, en tenslotte het hele dorp voorzien. Tot die tijd maakt de animatie van Martin-Jan de energietoekomst van Nagele zichtbaar.

Het filmpje is te zien op de site van energiek Nagele www.energieknagele.nl

Cees Wainga