En, slaapt jouw kind al door?

Bij veel ouders is slaap, of beter gezegd het tekort daarvan, in de eerste jaren van het ouderschap een veelgehoord en besproken onderwerp. Zonder een goede nacht slaap presteer je minder optimaal dan wanneer je wel uitgerust je bed uitstapt. Genoeg goede slaap is voor iedereen zijn fysieke en mentale gezondheid belangrijk.

Zonder kinderen in de nabije omgeving kan goed en voldoende slapen voor menigeen al een fikse uitdaging zijn, laat staan als er wel kinderen in beeld zijn. Wanneer een baby geboren wordt is een veelgehoorde vraag van de omgeving aan de ouders dan ook: “En, slaapt hij al een beetje door?”

Ongeveer 15 tot 30% van de kinderen heeft last van slaapproblemen. Bij 5 tot 11% van de adolescenten zijn slaapproblemen zo inperkend dat van een stoornis wordt gesproken. Indrukwekkende getallen. Daarbij hebben deze slaapproblemen niet alleen impact op de kinderen, maar ook op de gezinsleden. Zij slapen vaak net zo beroerd en ondervinden daar meer dan eens overdag ook last van.

Tropenjaren

Oftewel de eerste jaren van het ouderschap. Het gebrek aan slaap is daar een grote veroorzaker van. Dit tot grote frustratie en wanhoop van jonge ouders die proberen alle ballen in de lucht te houden; werk, gezin, huishouden, sociale activiteiten en niet geheel onbelangrijk, tijd voor henzelf. Het zijn nogal wat ballen die je tegenwoordig met vakkundige precisie door de dag heen probeert te jongleren. Een rondje Instagram toont ons een nieuwe trend onder ouders: #alleballenlaag. Met dit initiatief roept Kim Jacobs van ALBOE.NL ouders op om letterlijk te stoppen met het hooghouden van al die ballen. Laag moeten ze! Voor de ouders die met enige regelmaat met hun wallen op de knieën de dag doorstrompelen niet eens zo heel gek bedacht, ofwel? NRC publiceerde in september 2019 het artikel ‘Wat doet een slechtslapend kind met een gezin?’ hierin portretteert fotograaf Hanne van der Woude vijf families zoals zij hun gebroken nachten met hun kind(eren) in bed doorbrengen. De wanhoop onder ouders wordt (gelukkig) steeds meer uit de taboesfeer gehaald.

Goede slapers, slechte slapers

Slaapproblematiek kent volgens Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie drie soorten slaapproblemen. In- en doorslaapproblemen (insomnie), grote slaperigheid overdag (hypersomnie) en abnormale gedragingen tijdens de slaap of tijdens de overgang van slapen naar waken (parasomnie). Veelal is de verdeling van slaap over dag en nacht de boosdoener, waarbij slaappatronen afwijken van de wensen of verwachtingen van het kind of zijn omgeving. Men spreekt van een slaapstoornis wanneer slaapproblemen tot ernstige beperkingen in het functioneren leiden, waaronder leer- en gedragsproblemen en het mogelijk kunnen verergeren van bestaande klachten.

Beroerd slapen, een nachtmerrie of toch een oorontsteking?

Bij baby’s en peuters zijn voornamelijk chronische middenoorontsteking, allergieën en verkeerd aangeleerde slaapgewoonten oorzaken van slecht slapen. Men ziet bij kinderen in de schoolleeftijd van 6 tot 12 jaar onder andere opwinding voor het slapen gaan, angstige fantasieën of piekeren wat het inslapen bemoeilijkt. Onder adolescenten kunnen angsten of piekeren het inslapen bemoeilijken. [Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie, 2020].

Bezoek van Klaas Vaak of een bezoek aan de kinderarts

Van slaapproblemen bij kinderen kunnen ouders erg onzeker worden. Vaak gaat er aan het inschakelen van hulp al een lange periode van onzekerheid, slapeloosheid en tot slot veel emotie bij de ouders aan vooraf. Thuis hebben ze vaak op eigen houtje talloze tips en open-deur technieken toegepast zonder resultaat. Soms kan professionele hulp en onderzoek naar de slaapproblemen uitkomst bieden. Hierbij kan er gedacht worden aan een slaaponderzoek in een slaaplaboratorium, het in kaart brengen van slapen thuis met een actimeter of een bepaling van het slaaphormoon melatonine. Dit kan bijvoorbeeld uitwijzen of de biologische klok van slag is. Tot slot bestaan er ook nog enkele programma’s die bij kunnen dragen aan het beter slapen. Via het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie kun je meer informatie vinden over het programma ‘Slim Slapen’ en ‘CGT-i’ (Cognitieve gedragstherapie voor insomnie).