Crisis bij bloembollenkwekers: ‘Dit moet zo snel mogelijk voorbij zijn’

Creil - ‘Crisis in de sierteelt’, kopte Nieuwsuur vorige week. Bloembollenkwekers uit de Noordoostpolder luidden de noodklok, nu het in deze sector crisis is vanwege het coronavirus.

Jan Dirkmaat en Jordi van Meer zijn buurmannen in Creil en beiden actief in de bloembollen. Dirkmaat heeft een teeltbedrijf, terwijl Van Meer een broeierij heeft in Creil. Hier worden ook bollen broeiklaar gemaakt voor de broeierij in Lowbanks, Canada. Ze hebben allebei te maken met de gevolgen van het virus. De één voelt het nu, de ander mogelijk in de zomer. "We voelen de gevolgen van deze crisis direct", vertelt Van Meer. "Bij Jan is het, net als bij ons overigens, onzeker wat er deze zomer gaat gebeuren."

Prijs onder druk

De prijs van tulpen staat al de hele winter onder druk, en door het coronavirus is het sinds 10 maart helemaal kommer en kwel. "Iedereen hield z´n hart vast of het virus in China zou blijven, of dat het ook naar Europa zou komen", vertelt Van Meer. "Er was al heel veel spanning en de prijs stond al onder druk. In het afgelopen jaar was er een hele goede oogst. Het overgrote deel van tulpen uit Nederland is bestemd voor export. Die is grotendeels weggevallen.

De grootste exportlanden zijn Amerika, Duitsland en Engeland. In Engeland is het door de Brexit al een paar jaar onzeker. En, het blijft een sierteeltproduct." Van Meer geeft aan dat de prijs per tulp flink keldert. "De gemiddelde prijs per tulp uit de kassen moet eigenlijk tussen de 12 en 17 cent liggen. Vorige week was er, voor de Pasen, heel even een opleving. Toen ging de prijs naar 13 cent. Vanochtend (vorige week donderdag, red.) was het barslecht. Toen lag de prijs tussen de 4 en 10 cent. Alleen een bol kost al tussen de 3,5 en 8 cent. Het kan dus niet uit." Een beetje rekenaar is niet lang bezig om door te hebben dat de schade bij bedrijven in deze sector in de tonnen, en soms in de miljoenen euro’s loopt.

Vrouwendag

Jan Dirkmaat ondervindt nu nog geen problemen, maar is niet bijzonder hoopvol over de zomerperiode. "Bij bedrijven die bloemen produceren ontstaan nu al liquiditeitsproblemen. Wij leveren de bollen voor die bloemen. We zien dat in Amerika veel van onze afnemers hun bloemen niet kwijt kunnen." Een deel van de bollen van vorig jaar moet nog betaald worden, terwijl de orders voor het komende jaar in juli en augustus komen. "Als er niet betaald is, wordt het lastig om de bollen die we produceren te verkopen. Dat zijn dingen waar we voor vrezen." In Rusland is de situatie weer anders. "Dat land was afgelopen tijd gefocust op Internationale Vrouwendag, op 8 maart. Toen was er nog niks aan de hand. Daar hebben de mensen een goed seizoen gehad, zij bestellen wel al bollen voor komend jaar." Dirkmaat zit vooral vol vragen: "Hoe gaat het straks lopen? Gaan orders door, gaan bedrijven failliet? We kunnen het nu slecht voorspellen."

In Canada en de Verenigde Staten ging de handel iets langer door dan in Nederland, omdat het coronavirus daar later grote schade begon aan te richten. Miljoenen mensen in de VS zijn ontslagen, New York ligt op z’n gat. De klappen zijn daar nog harder dan in Nederland. Van Meer verkoopt in Noord-Amerika zo’n dertig miljoen tulpen op jaarbasis. "In Canada gaat de ene dag 30 procent weg, de andere 60 procent. Er is nog wel afzet, maar de helft valt gewoon weg. Ik hoop dat we een jaar kunnen overleven. Het is heel onzeker wat er volgend jaar gaat gebeuren."

Noodfonds?

Er moet duidelijkheid komen, vindt Dirkmaat. Een noodfonds, waarvoor de kwekers in Nieuwsuur pleitten, biedt wellicht een uitweg. "Als dat van de grond komt en bedrijven krijgen steun, dan wordt het makkelijker", vertelt hij. "Gebeurt dat niet, dan moet je kunnen bijlenen. Kan dat, dan kun je door. Zo niet, dan zou het voor sommige bedrijven het einde kunnen betekenen. Er zijn heel veel vragen en onzekerheden." Van Meer weet niet of een noodfonds reëel is. "Als je alleen al in de polder kijkt - wil je alle bollenboeren hier helpen – dan heb je het over miljoenen euro’s. Er gaat zóveel geld in om. De regering kan een potje hebben, maar ik geloof niet dat ze honderden miljoenen euro’s in de schatkist hebben zitten."

Volop werk

De werkzaamheden gaan bij beiden onverminderd door. "We zijn nu bezig om de gewassen te verzorgen", vertelt Dirkmaat, die straks flink wat seizoensmedewerkers verwelkomt. "De bollen voor volgend jaar worden geselecteerd en beregend. Dat gaat gewoon door. Je kunt het niet half doen. Het moet goed gebeuren. Later moeten we kijken hoe het afloopt. We hebben geen werktijdverkorting aangevraagd. Er is werk genoeg. We moeten vooruitdenken. Eventueel omzetverlies komt bij ons pas in de zomer. We zetten de schouders eronder en hopen dat er vertrouwen ontstaat." Van Meer: "Ook ik ben nu tulpen aan het beregenen. Het is ook nog eens extreem droog en warm. De tulpen hebben dorst. De bollen die daarvan afkomen, daar krijgen we pas volgende winter geld voor."

Wat kan nu de pijn verzachten? "Dat het zo snel als mogelijk weer naar het normale gaat. Hier wordt niemand beter van.”

Alexander Drost