‘Als arts moeten we ook troost bieden’

Emmeloord – Als longarts ziet Sander de Hosson (42) veel mensen die aan de laatste fase van hun leven zijn begonnen. In die fase draait de geneeskunde volgens hem nog te vaak alleen om medicijnen.

Longarts Sander de Hosson geeft lezing over laatste levensfase

‘Terwijl we het als arts ook met deze patiënten moeten hebben over wat ze voelen nu het einde nadert en over wat hun angsten zijn.’ Ter ere van de Dag van de Palliatieve Zorg komt hij daarover vertellen in Emmeloord op donderdag 8 oktober.

Ongeneeslijk ziek

Want het is soms wel een worsteling, erkent hij. Als mensen ongeneeslijk ziek zijn, waar ligt dan de grens van de geneeskunde? Moet je als arts wel alles doen wat kan? Zijn alle medische handelingen eigenlijk wel zo zinvol?

‘Je kunt het leven van patiënten misschien nog wel verlengen met chemotherapie, dat doe ik zelf ook bij mijn patiënten met longkanker. Maar helpt het ook echt de kwaliteit van leven verbeteren? Dat hangt van zoveel dingen af, bijvoorbeeld de conditie van de patiënt.’

Het gevaar van allerlei levensverlengende therapieën voor ongeneeslijk zieken, is dat de naderende dood en alle vraagstukken en emoties die daarbij horen op de achtergrond raken.

‘Bespreek het einde van je leven’

‘Patiënten zijn dan vaak alleen maar bezig met of de tumor kleiner is geworden. Terwijl ze het eigenlijk ook moeten gaan hebben over het einde van hun leven en hoe ze dat voor zich zien. Dát zijn de onderwerpen die ze moeten bespreken.’

En daar zouden volgens De Hosson artsen een veel actievere rol in kunnen spelen. ‘Historisch is het zo gegroeid: een arts maakt beter. Punt. Maar wat doen we dan met de mensen die we niet meer beter kunnen maken? Kunnen we hen troost bieden? Ook de emotionele pijn wat verzachten misschien?’

Hij probeert deze groep patiënten vanuit het Wilhelmina Ziekenhuis Assen waar hij werkt, beter bij te staan op psychologisch gebied. Dat doet hij met een palliatief team, dat ondersteunt op lichamelijk, psychisch en sociaal gebied. Maar ook rond het onderwerp zingeving.

Lijden verlichten

‘Advance care planning noemen we dat. We kijken waar de behoeftes liggen van de ongeneeslijk zieke patiënten die bij ons zijn opgenomen. We bespreken bijvoorbeeld hoe zij de laatste levensfase voor zich zien. Wij vertellen op onze beurt wat hen te wachten staat en welke zorg we in die slotfase kunnen bieden om het lijden te verlichten.’

Door daar op tijd over te praten, staan patiënt en familie op het einde niet voor allerlei ingewikkelde vraagstukken en onzekerheden. ‘Artsen zijn vaak zo druk, dat hier amper ruimte voor is. Maar als ze die palliatieve zorg goed regelen, krijgen ze het minder druk. Daar ben ik echt van overtuigd.’

Alumnus van het Jaar

Sinds 2004 is De Hosson al bezig om de palliatieve zorg op de kaart te zetten. Hij schreef er columns over. Een deel daarvan werd gebundeld in het boek Slotcouplet. Op Twitter deelt hij er ook over met zijn bijna 40.000 volgers. En onlangs werd hij op dit onderwerp Alumnus van het Jaar van de Rijksuniversiteit Groningen.

Maar er moet nog meer gebeuren, vindt hij. ‘Nu hebben we bijvoorbeeld alleen advance care planning voor patiënten die bij ons in het ziekenhuis zijn opgenomen. Ik wil meer gaan doen voor de zieken thuis. Daar moeten we de structuur van het ziekenhuis meer op inrichten.’

Palliatief zorgonderwijs

En De Hosson zette deze maand samen met internist-oncoloog Sabine Netters Carend (www.carend.nl) op poten, waar palliatief zorgonderwijs wordt gegeven aan grote zorginstellingen. Zodat iedere zorgverlener straks beter toegerust is om stervende patiënten bij te staan. ‘Daar ben ik behoorlijk druk mee naast mijn werk in het ziekenhuis.’

Die drukte maakt hem niet uit, de hervorming van de palliatieve zorg heeft nou eenmaal zijn hart gestolen. ‘Het overlijden van mijn vader in 2010 was daarbij ook heel inzichtgevend. Toen was er een verpleegkundige die me vertelde wat er zou gebeuren in die laatste fase. Dat was voor mij zo geruststellend en het bevestigde mijn overtuiging dat we als zorgverleners veel meer de tijd moeten nemen voor dit soort ondersteuning. Dat is wat mensen op die momenten echt nodig hebben.’

De lezing van De Hosson is op donderdag 8 oktober van 14:30 tot 16:30 uur in Theater ’t Voorhuys. Iedere bewoner van de Noordoostpolder is welkom, er wordt rekening gehouden met de maatregelen rond het coronavirus. Reserveren is noodzakelijk en kan via tel: 630000

Of e-mail: info@carrefour.nu.