Geloofsgemeenschap H. Michaël bestaat 75 jaar

Emmeloord - Op 29 september is het vijfenzeventig jaar geleden dat de eerste RK parochie in de Noordoostpolder werd gesticht. Ze kreeg als naam die van de Heilige Aartsengel Michaël mee.

Aanvankelijk omvatte de nieuwe parochie de gehele polder, maar na enkele jaren ontstonden er in alle dorpen aparte parochies met eigen kerkgebouwen. De parochie van Emmeloord ging verder onder de vlag van de H. Michaël. In 2015 fuseerden de vier parochies die Noordoostpolder toen nog telde, tot één Emmaüsparochie. H. Michaël is dan geen aparte parochie meer, maar maakt als geloofsgemeenschap van Emmeloord deel uit van het grotere geheel.

De coronamaatregelen verhinderen het organiseren van grote bijeenkomsten. Daarom zal er gedurende het hele jaar op alternatieve wijze aandacht worden besteed aan 75 jaar geloofsgemeenschap H. Michaël.

Begin

Op 29 september 1945 besloot de aartsbisschop van Utrecht dat er in de Noordoostpolder een nieuwe parochie moest worden gesticht. Maar dat was niet het begin van katholiek leven in de polder. Al in 1941 krijgt de Utrechtse kapelaan Van Dijk de opdracht om de zielzorg van de katholieke arbeiders die in de polder aan het werk zijn, op zich te nemen. De verschillende kampen worden o.a. per motor bezocht, waaronder het kamp op Schokland. Daar stond, tot 1859, toen Schokland ontruimd werd, op de Noordpunt een kerkje dat toegewijd was aan de H. Michaël.

Om de zondagse vieringen te kunnen houden, moeten de kampkantines steeds omgebouwd worden tot kerkzaal. De behoefte aan een eigen kerkgebouw is dan ook groot. Pas in 1944 kan de eerste “noodkerk” worden ingewijd. Het is een eenvoudige houten barak in Marknesse.

Michaëlparochie

De eerste pastoor van de Michaëlparochie die in 1945 wordt benoemd, is Fransiscus Koopmans. Hij behoort tot de eerste bewoners van Emmeloord en gaat in een huis aan de Espelerlaan wonen (toen nog Lisdoddestraat geheten).

Lange discussies heeft de pastoor met de Directie over de bouw van een noodkerk in Emmeloord. Pastoor wil ‘God in ons midden’ dus een centrale plek, terwijl de Directie ‘aesthetische’ normen wil stellen voor het gebouw. Uiteindelijk wordt in 1946 een kerkbarak gebouwd op de hoek van de Espelerlaan en de Moerasandijviestraat.

Omdat het aantal Katholieken in de polder flink toeneemt, kunnen ook andere parochies worden gesticht. Pastoor Koopmans neemt de opbouw van de parochie in Kraggenburg op zich en wordt in Emmeloord opgevolgd door Pastoor Morselt. Die kan meteen beginnen met het maken van plannen voor een ‘echte’ kerk.

Architect Froger ontwerpt een gebouw aan de Noordzijde (het huidige Paspartoe) dat als het wordt opgeleverd al te klein is. Het moet een tijdelijk onderkomen worden dat als parochiehuis kan gaan dienen als de definitieve kerk er staat. In 1951 wordt het gebouw ingezegend. Het zal tot 1956 als kerk gebruikt worden. Daarna krijgt het als bestemming parochiehuis en nog later cultureel jongeren centrum.

Michaëlkerk

In 1955 wordt begonnen met de bouw van wat de architect noemde de ‘Emmeloordse kathedraal’. Omdat de Noordoostpolder niet langer meer onder het bisdom Utrecht valt, maar deel uitmaakt van het Bisdom Groningen, komt bisschop Mgr. Niermann naar Emmeloord om op 23 oktober 1956 de Heilige Michaëlkerk in te wijden. Na het plotselinge overlijden van bouwpastoor Morselt keert deken Koopmans terug naar Emmeloord. Hij zal daar tot zijn emeritaat in 1968, de ontwikkelingen in de katholieke kerk die de zestiger jaren zo kenmerken, leiden.

Een jaar later komt pastoor Koopmans samen met zijn opvolger pastoor Rientjes en huishoudster Averes bij een auto-ongeluk bij de Kamperweg om het leven.

In januari 1970 benoemt de bisschop de pastores Werner Wiggers en Dominicus Ketelaar, allebei boerenzoons die in de polder snel hun draai zullen vinden. Vooral pastor Ketelaar zal een bekende verschijning worden binnen en buiten de katholieke gemeenschap in de 35 jaar dat hij de parochie dient. Pastoor Koopmans werd na zijn dood door de gemeente geëerd door de naam Poststraat te wijzigen in Pastoor Koopmansplein. Dominicus Ketelaar kreeg in 2003 de titel ‘polderpionier’ o.a. voor zijn werk voor de stichting Terminale Thuishulp.

De opvolgers van Ketelaar, pastoor Te Velde en de huidige pastoor Victor Maagd hebben verder gebouwd aan de geloofsgemeenschap van Emmeloord. Een lang gekoesterde wens daarbij, een gemeenschapsruimte waar de parochianen elkaar kunnen ontmoeten. Pastoor Maagd kan in december 2015 de eerste paal slaan. Vele vrijwilligers maken het mogelijk dat de ontmoetingsruimte in september 2016 kan worden ingezegend.

Jubileum

Het vijftigjarig jubileum van de parochie kreeg in 1995 als motto mee: ‘Samen doorgroeien’. Het kunstwerk aan de gevel van de kerk dat voor die gelegenheid werd aangebracht, vormt samen met de tekst op het muurtje voor het bordes, een toekomstprogramma dat ook nu nog bruikbaar blijft: ‘Ook de boom groeit naar het licht.’ Vanuit de wortels van het verleden groeien in het licht van de toekomst.

De geloofsgemeenschap van de H. Michaël groeit na 75 jaar nog steeds in vertrouwen verder de toekomst in.

Gerard de Bruin