POLDERHEMEL | superreus Betelgeuze kleiner dan gedacht

De heldere rode superreus Betelgeuze, één van de sterren van het bekende wintersterrenbeeld Orion, blijkt na onderzoek kleiner dan eerst aangenomen.

Aflevering 1300
21 – 28 OKTOBER
 

Minder ver

Omdat de ster ongeveer 750 maal zo groot als onze zon is in plaats van 1000 maal, straalt hij ook minder licht uit en moet hij dus dichterbij staan dan eerst aangenomen: 530 lichtjaren in plaats van 700 lichtjaren. Dat is nog steeds een afstand die het voorstellingsvermogen te boven gaat. Omdat Betelgeuze op de nominatie staat over niet al te lange tijd, misschien 100.000 jaar, een supernova-explosie te ondergaan, wordt deze ster nauwkeurig onderzocht. Een supernova op 530 lichtjaren afstand is een spectaculair gezicht, maar ongevaarlijk voor de aarde. Omdat men vermoedt dat in de kern van de ster helium tot zwaardere elementen wordt gefuseerd, verwacht men niet direct een supernova-explosie. Maar interessant om te bedenken dat de mens in de verre toekomst Betelgeuze uit het sterrenbeeld Orion zal moeten missen. Wel zal hij op de plaats waar de ster stond een nevel vinden.
 

Einde zomertijd  

 
Zondag 25 oktober 2020 eindigt om 03.00 uur de zomertijd. De klok gaat dan een uur terug. We zullen weer moeten leven met vroege duisternis. Daarentegen zal het ’s morgens eerder licht zijn. De wintertijd duurt tot zondag 28 maart 2021, 02.00 uur, als wetgeving hierin geen verandering brengt.
 

Aan de hemel valt deze week te bekijken:

 
ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 24 oktober)
Zon op: 08.07 uur; onder 18.37 uur.
Maan op: 16.42 uur(zaterdag); onder 00.56 uur (zondag, nog steeds zomertijd).
MAAN – Onze getrouwe satelliet is ’s avonds aan de zuidwestelijke hemel te vinden. Op vrijdag 23 oktober komt hij om 15.23 uur in de schijngestalte van Eerste Kwartier (half, sterrenbeeld Steenbok). Hij komt dan 16.09 uur op. Hij staat op 22 en 23 oktober ook bij de planeten Jupiter en Saturnus.
PLANETEN – Jupiter en Saturnus verschijnen in het zuiden als het donker wordt. Mars is dan zichtbaar in het oosten en is over zijn maximale helderheid heen. De komende tijd wordt hij minder helder. Hij staat in sterrenbeeld Vissen. Voor telescoopbezitters: het is nu de tijd om naar Mars te kijken. De afstand tot de rode planeet zal de komende tijd weer groter worden. In de nacht (rond 00.38 uur) staat Mars hoog in het zuiden. Hij is even helder als Jupiter. Rond 04.49 uur verschijnt de zeer heldere Venus als een ’morgenster’ in het oosten.
 

Meteoren

 
Af en toe kunnen enkele trage meteoren (oranje) uit de Tauridenzwerm verschijnen. Sterrenbeeld Stier, waaruit de meteoren lijken te komen staat in de nanacht hoog in het zuidoosten. Sommige Tauriden zijn helder (kans op een vuurbol). Het aantal meteoren per uur is gering. Ook is de Orionidenzwerm actief geworden. Deze produceert meer meteoren, tot 20 exemplaren per uur. Ze lijken afkomstig te zijn uit het bekende wintersterrenbeeld Orion. De maximale activiteit van de Orioniden is op 21 oktober; daarna neemt de activiteit af.
René P. Elings, tel. 0527-699142