Gaat het echt slecht met de rog in de Noordzee?

Urk - Het gaat ontzettend slecht met rog, waarvan verschillende soorten in de Noordzee rondzwemmen. Dat is de stelling van diverse milieuorganisaties als het Wereldnatuurfonds, Greenpeace en de Good Fish Foundation. Volgens deze groene organisaties is de visserij daar debet aan.

In de tweede helft van dit jaar is het Wereldnatuurfonds met financiële steun van de Postcodeloterij een uitzetprogramma gestart. Een redelijk groot aantal gekweekte stekelroggen is nog niet zo lang geleden in de Westerschelde uitgezet in de hoop dat het bestand van stekelrog zich gaat herstellen. De Nederlandse visserijsector is verbaasd, want vissers treffen al ruim tien jaar bijna wekelijks enorme hoeveelheden stekelrog en blonde rog in hun netten aan. Vanwege het feit dat er een kleine hoeveelheid per reis aangevoerd mag worden, gaan er bij sommige kotters wekelijks honderden kilo’s terug in zee. Meldingen van enkele duizenden kilo’s zijn overigens ook niet zeldzaam.

Vleet

Volgens de vissers is wel duidelijk dat de veelal academisch geschoolde beleidsmedewerkers van de milieuorganisaties zelden of nooit op zee komen en daarnaast ook nauwelijks in de geschiedenis duiken. Laat staan dat ze notie hebben van de omvang van de visbestanden zo’n honderd jaar geleden en wat er werd aangevoerd in vissersplaatsen. ‘Zouden ze in de literatuur duiken dan komen ze erachter dat stekelrog meer dan 85 jaar geleden al wijdverbreid rondzwom en dat de noordelijke Noordzee was voorbehouden aan de vleet, een rogsoort waarvan het dagblad Trouw op 26 oktober meldde dat milieuorganisaties graag exemplaren van twee meter terug willen zien in de Noordzee’, aldus Cor Vonk van de TX-1.

Gefundeerd pareren

Vonk is bestuurslid van de vissersactiegroep EMK. De actiegroep is continu bezig om het werkelijke verhaal over de Noordzee, de visbestanden en de visserij over de bühne te brengen. Samen met Dirk Kraak uit Den Helder en zijn Urker collega’s Jan de Boer van de UK-33, Jan de Boer van de UK-197 en Jurie Post van de UK-237 vormen ze het bestuur van EMK en doen ze er alles aan om de onheilstijdingen uit de milieuhoek gefundeerd te pareren. ‘Per slot van rekening zijn wij wekelijks op zee en nemen we veel meer waar dan die academici die dagelijks achter hun bureau in een kantoor zitten en louter bezig zijn met het binnenhalen van subsidies en lobbywerk verrichten bij politici’, aldus Jurie Post uit Urk.

Deltawerken

Maar zelfs gezonde bestanden kunnen weleens een dip hebben. Zo laten statistieken zien dat de stekelrog een minder sterke periode heeft gekend. De oorzaak daarvan ligt niet bij de visserij, zoals milieuorganisaties vaak beweren. Vanaf de jaren zestig verminderden de vangsten van stekelrog. Opvallend dat juist toen de eerste fase van de Deltawerken afgerond werd en daarna nog vele afdammingen van de Zeeuwse en Zuid-Hollandse zeegaten volgden. Net als het afsluiten van de Zuiderzee hebben de Deltawerken een enorme impact gehad op het welzijn van de zeegaten en aangrenzende wateren en zijn er soorten verdwenen of zijn ze in aantal kleiner geworden. Dit soort informatie is voor milieuorganisaties niet relevant.

Klimaatverandering

Vissers zijn geen ontkenners van klimaatverandering, want dat doet het klimaat al tienduizenden jaren. Maar ze zien wel dat de Noordzee een ongekende dynamiek tentoonspreidt en dat bepaalde soorten de laatste jaren een ander migratiegedrag vertonen of door hun enorme aantallen een groter verspreidingsgebied innemen. Allemaal boeiende ontwikkelingen die overigens niet altijd gunstig uitpakken voor de vissers, want voor bepaalde soorten moeten ze, ondanks een gigantisch bestand, hun best doen ze te vangen. Schol is zo’n soort. Er zwemt bijna 1 miljoen ton in zee, maar niet op de plekken waar de Nederlandse kottervloot actief is. Schol trekt naar diepere plekken noordwaarts.