Quartels als eersten illegaal over ‘de Ketel’

Nagele - Jaap Quartel was 9 jaar toen op 15 juli 1970 de 800 meter lange en 30 miljoen gulden kostende Ketelbrug geopend werd door toenmalig minister van Economische Zaken J.A. Bakker. Die deed dat bij veel vlagvertoon met het neerhalen van de brug.

Ondertussen werd op De Deel in Emmeloord in een enorm openlucht restaurant het openingsfeest luister bijgezet met het zogenaamde kip eten. Initiatiefnemer hiervan was Bernard Geurtzen voorzitter van de middenstandsvereniging. De brug zou een belangrijke kentering voor de ontwikkeling van de Noordoostpolder betekenen. De weg naar het Westen lag open. De verwachte boost voor de economische bedrijvigheid bleef niet uit. 

Quartel is geboren en getogen aan de Ketelmeerweg 27 op steenworp afstand van de drukke oeververbinding tussen de Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland. Hij woont er nog steeds en heeft een stal met dressuurpaarden. 

Zijn ouders Theo en Sien waren in 1954 vanuit de Hoeksche Waard naar de polder gekomen. Quartel herinnert zich nog dat hij als kind speelde bij de aanleg van het talud van de Ketelbrug. ‘Er was een opspuiting voor zandwinning. We speelden er graag al was het wel gevaarlijk. Er was drijfzand, het was een uitdagend speelterrein.’ Het was op een stuk land dat zijn vader later bij de boerderij kreeg. 

De activiteit van de draaiende draglines en rokende bulldozers, het boeide de jonge Jaap. ‘Je zag de brug groeien, maar wat me vooral opviel is dat we op een gegeven moment moesten omrijden om in Urk te komen. We waren qua winkels en markt op Urk aangewezen. Dat was voor de bouw van de brug vlakbij, maar die afstand werd langer.’ 

En omrijden deed zijn vader Theo liever niet. Hij kon namelijk ook niet wachten tot de Ketelbrug klaar was. Nog voordat de brug klaar was, reed de familie Quartel al in hun Simca over de brug, vermoedelijk de eerste particulier die er gebruik van maakte. ‘Het scheelde heel veel kilometers omrijden over Kampen en Amersfoort naar de Hoeksche Waard’, verklaart Quartel de ondeugendheid van zijn vader. ‘Om de verkorte route te nemen legde mijn vader planken tussen het talud en de brug. Dat was een afstand van nog geen meter, maar de overbrugging was nodig om er overheen te kunnen rijden.’

Een bijzonder staaltje. ‘Ach ja, zoiets zou je tegenwoordig niet meer in je hoofd halen. Maar vijftig jaar geleden kon er op dat gebied wat meer. Het scheelde wel 45 minuten rijden met de auto.’ De komst van de brug werd alom toegejuicht, weet Quartel. ‘Ik weet dat er een keer een telefoontje is geweest van een wethouder, die vroeg naar geluidsoverlast van de brug en A6. Maar dat was in een tijd dat er nog weinig verkeer was. Nu is het wel anders. Het is erg druk geworden op de brug. Er is elk jaar meer herrie, maar je went eraan.’ 

De plannenmakers van de brug hadden niet kunnen bevroeden dat het zo’n drukke verbinding zou worden. Wat volgens Quartel op dit moment de grootste bottleneck van de brug is, is de smalle parallelweg. ‘Die past niet meer bij de grotere landbouwmachines die er gebruik van maken. Het is erg smal. En natuurlijk, ook de doorvaarthoogte van 12,70 meter is een misrekening geweest. De brug moet veel te vaak open.’

Quartel heeft de woorden nog maar nauwelijks uitgesproken of ik sta stil op de parallelweg van de Ketelbrug om zwaar en breed landbouwverkeer te kunnen laten passeren. Voor de brug laveren twee zeiljachten wachtend op groen licht, terwijl een vrachtschip ruim baan heeft onder het vaste gedeelte door. Even later op een ochtend in november stokt het verkeer op de verkeersader naar het Noorden om twee zeilers vrije doorvaart te geven naar het IJsselmeer.   

Drukte
De groeiende drukte op de Ketelbrug laat zich zien in statistieken. In 1990 reden dagelijks 21.000 voertuigen over de Ketelbrug. Brugopeningen waren toen nog geen groot probleem. In 2001 werden 39.000 voertuigen per dag geteld en dit aantal was in 2006 gegroeid naar 42.000. In 2013 waren dat er 45.600 voertuigen en bij de gemiddelde tellingen van vorig jaar werden 51.400 streepjes per dag gezet.

Tekst: Cees Walinga