Urk zaterdag in eerste aflevering 'Randland' van de EO

Urk - De eerste aflevering van het nieuwe reportageprogramma ‘Randland’ dat op zaterdag te zien is bij de EO op NPO2 om 19.15 uur gaat over Urk. Een week later komt de strijd tussen boer en natuur in de Weerribben aan de orde.

De programmamakers gaan op zoek naar verhalen buiten de Randstad van mensen die letterlijk of figuurlijk aan de rand van de samenleving staan. ‘Randland’ schetst hoe actuele kwesties het leven raken van de mensen die hier wonen: meer dan de helft van de Nederlanders woont nog altijd buiten de Randstad. En ‘Randland’ zoekt het perspectief van mensen die het gevoel te hebben niet meer mee te tellen of ervaren dat zij met hun opvattingen of levenswijze naar de randen van het publieke debat geduwd worden.

Coronarellen

Dan gaat het over Urkers die zich, na de laatste coronarellen, weggezet voelen als een schijnheilig volkje. Rechts-conservatieve meiden die op sociale media worden beschimpt en bedreigd. Het coronavirus dat voor het ene dorp een vloek is, en voor de andere gemeenschap misschien wel een zegen blijkt. Boeren en natuur die elkaar verstikken in de strijd om te overleven. En een nieuwe generatie Groningers die opgroeit in een wereld van gebroken vertrouwen. 


De eerste aflevering is getiteld ‘Verzet van een vroom vissersvolk’. De laatste rellen rond de avondklok zette Urk weer eens stevig op de kaart. En zeker niet in positieve zin. De buitenwereld ziet een schijnheilig dorp waarin de inwoners zaterdagavond losgaan met rellen en zondagochtend weer vroom in de kerk zitten. Verslaggever Hans van der Steeg duikt in de ziel van het bekende vissersdorp. Wat gaat er schuil achter de dubbele reputatie van een vroom vissersvolk dat een geschiedenis kent van verzet en protest?

Alcohol

Hij spreekt onder andere voormalig visser Reyer en Napel, die hem laat weten dat Urkers niet van regels houden, die knellen. ‘Vroeger waren er geen regels, maar later was je bezig hoe vis op slinkse wijze aan de wel te brengen.’ Politieman in ruste en Fries Johannes Spoelstra kwam in 1971 vanuit Spijkenisse naar Urk. ‘Als je het hier 3 jaar uithield had je alles te kiezen bij de politie’, vertelt hij. Maar Spoelstra bleef en zegt dat er ook in zijn tijd problemen waren met jeugd en alcohol. ‘Maar daar is drugs bij gekomen en alcohol verdagen kunnen ze nog steeds niet.’

 
Urkers zien de overheid als een bedreiging merkt dominee Polinder op. ‘Maar ze weten wel beter’, stelt hij. Dat de vuurwerkrellen en dit jaar de lockdownprotesten eerder een patroon dan een uitzondering, toont Ten Napel als hij wijst op de shoarmarellen uit 1998 en de baldadigheid waarmee het dorp in 1959 in het nieuws kwam. ‘Die opstand hoort er een beetje bij op Urk.’  

Weerribben

De tweede aflevering is getiteld Veehouder of vuurvlinder en speelt in de Weerribben. Bij de Overijsselse Weerribben moeten de boeren plaats maken voor de natuur. De zeldzame vuurvlinder, en andere dieren en planten, krijgen de ruimte, ten koste van de boerenbedrijven. Lange tijd hoorden onze boeren thuis in het Nederlandse natuurlandschap. Maar inmiddels zijn zij van vriend, verworden tot vijand van de natuur. Op 24 april onderzoekt verslaggever Johan Eikelboom het conflict tussen de vuurvlinder en de veehouder.