Marian Sijtsma: ‘Liever Taizé dan Bach’

Nagele - Het is vijftig jaar geleden dat Marian Sijtsma (67) uit Nagele voor het eerst een kerkdienst begeleidde op het orgel. In de plaatselijke PKN-gemeente werd onlangs stil gestaan bij die bijzondere mijlpaal. Een terugblik op een halve eeuw muziek in vijf hoogtepunten.

Mooiste orgel

‘Dat is toch het kerkorgel van de PKN Nagele, zeker sinds de uitbreiding van dat instrument in 2014. De laatste 33 jaar ben ik daar een van de vaste kerkorganisten. In 1971 ben ik begonnen op het orgel van de toenmalige Nederlands Hervormde Kerk in Nagele. Een heel verschil: minder registers, geen pedalen en de speeltafel bevond zich in de kerkzaal. Iedereen kon over je schouder meekijken en die blikken voelde je extra als er iets mis ging. Tussendoor ben ik ook jarenlang verbonden geweest aan de Gereformeerde Kerk in Ens en speel ik soms in Kraggenburg.’

‘In de coronatijd moesten we noodgedwongen werken met een zanggroep van steeds vier gemeenteleden. Toen ben ik van het kerkorgel overgestapt op een klein huisorgel, voor 200 euro gekocht via Marktplaats. Dat werkte prima.’

Mooiste diensten

‘Pasen en vooral kerst. Dat zijn toch de hoogtijdagen. Of de laatste zondag van het kerkelijk jaar, als de overledenen herdacht worden. Dan voel je de emotie in de kerk. Ja, ook als je boven bij het orgel zit weggestopt.’

Mooiste melodie

‘Het is onmogelijk om te kiezen. Er zijn zoveel mooie melodieën, ook in het nieuwe liedboek. Maar de rode lijn is wat mij betreft wel dat ik een duidelijk voorkeur heb voor eenvoud, voor meditatieve muziek. Bach op z’n tijd is leuk, maar in een gewone kerkdienst, op zondagochtend in Nagele, werkt het niet.’

‘Halverwege de jaren negentig ben ik voor de eerste keer mee geweest naar Taizé, een oecumenische kloostergemeenschap in Frankrijk. Dat heeft me diep geraakt. De onvoorwaardelijke acceptatie die ik daar ervoer, de minutenlange momenten van stilte. En de liederen dus. Ik ben vaak terug geweest en de muziek gebruik ik nog heel regelmatig.’

Mooiste teksten

‘De melodie staat voorop als je speelt. Maar je moet als organist wel rekening houden met wat er staat. Uitbundig of juist ingetogen spelen als de tekst daar om vraagt. Ik zeg het eerlijk: de psalmteksten spreken me niet altijd even sterk aan, met te vaak ouderwetse, moeilijk te doorgronden taal. Dan heb ik bijvoorbeeld liever lied 833 uit het nieuwe liedboek: ‘Neem mij aan zoals ik ben’.

Mooiste instrument

‘Ik kom uit een muzikale familie en zo speelde ik al jong, naast orgel, ook bugel. Ik werd lid van De Zeeschelp en ben dat lang gebleven. Maar ik bracht natuurlijk de meeste tijd door achter het orgel. Totdat ik eens gevraagd werd om het koor van onze kerk te begeleiden op piano. Nu denken veel mensen misschien dat orgel en piano weinig van elkaar verschillen, maar daar zit toch echt een wereld van verschil tussen. Ik ging me ook toeleggen op piano en ontdekte dat ik daarin nog veel meer emotie kon leggen dan in het orgelspel. Maar zonder het orgel kan ik natuurlijk niet!’