Differentiële rotatie

Aflevering 1192

25 SEPTEMBER – 2 OKTOBER

Onderzoek heeft aangetoond dat niet alleen de zon, maar ook andere sterren de zogenaamde differentiële rotatie vertonen. Bij dit soort rotatie draait de ster nabij zijn evenaar sneller rond zijn as dan dichter bij zijn polen.

Verschil in rotatie

Bij de zon is dit verschijnsel goed bestudeerd. Nabij zijn evenaar draait de zon in ongeveer 25 dagen rond zijn as. Naar de polen gaand neemt de rotatieduur echter geleidelijk tot tot 31 dagen. Men heeft bij 40 andere sterren onderzoek gedaan naar dit verschijnsel. Het zijn sterren die in massa met onze zon te vergelijken zijn. Van 13 van deze sterren kon de differentiële rotatie werkelijk worden gemeten. Hiervoor werd ruimtetelescoop Kepler ingezet. Alle gemeten sterren bleken differentiële rotatie te vertonen. Wat echter als een verrassing kwam is dat de verschillen in rotatiesnelheid van de evenaar tot bij de polen vaak groter is dan bij onze zon. Hoe dit komt is nog niet duidelijk. Naar een verklaring wordt gezocht.

Aan de hemel valt deze week te bekijken:

ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 29 september)

Zon op: 07.34 uur; onder 19.19 uur.

Maan op: 21.42 uur; onder 13.29 uur (zondag).

MAAN – De schijngestalte van onze trouwe wachter neemt alweer af. Op dinsdag 2 oktober komt de maan om 12.45 uur in de schijngestalte van Laatste Kwartier (half, sterrenbeeld Tweelingen).

PLANETEN – Als de zon is ondergegaan zien we van zuidzuidoost tot zuidwest drie planeten: Mars, Saturnus en Jupiter. Mars is nog helder; hij staat op 88 miljoen kilometer van de aarde. De helderheid zal de komende weken verminderen. Hij gaat rond 01.25 uur in het zuidwesten onder; Jupiter rond 20.40 uur in het westzuidwesten; Saturnus rond 23.00 uur in het zuidwesten.

Meteoren

Af en toe zal er een oranje meteoor te zien zijn. Het is meestal een Tauride (uit de richting van sterrenbeeld Stier), vrij langzaam (29 kilometer per seconde). Maximaal kunnen er rond de 6 Tauriden per uur verschijnen.

Meer info: R.P. Elings, tel. 0527-699142 / 06-51931417; e-mail: rpelings@hotmail.com.