STOPPELS | Ecocide

Emmeloord - Ik moet u bekennen dat ik lang geaarzeld heb om dit woord als titel van deze column te gebruiken. Als je het uitspreekt roept het al gauw associaties op met dat andere vreselijke woord – genocide. Beide drukken iets verontrustends, iets angstaanjagend uit; zeker in een tijd waarop we dagelijks geconfronteerd worden met geweld en ellende.

Toch is er een goede reden om aan de term ecocide nu aandacht te besteden. Onze wereld kent vier internationale misdrijven: oorlogsmisdrijven, genocide, foltering en misdaden tegen de menselijkheid. Volgens een groep internationale juristen moet daar ecocide als vijfde aan worden toegevoegd. Ecocide gaat over het bewust en grootschalig vernietigen van onze ecosystemen. Personen, organisaties en overheden die op onverantwoorde de toekomst van onze planeet op het spel zetten, zouden daarvoor aansprakelijk moeten worden gesteld. Hun daden (of juist het nalaten daarvan) zou volgens internationaal recht strafbaar moeten worden verklaard. 8 Augustus 2016 was een treurige dag. Het was namelijk de “World Overshoot Day”. Op die dag hadden we namelijk als wereldgemeenschap al hetgeen de Aarde in een jaar kan voortbrengen op verbruikt. Of anders gezegd: vanaf die dag tot 31 december 2016 leven we op de pof, we teren in op het vermogen van de Aarde om ons te voeden, te huisvesten, te laten leven. Vanaf die dag hebben we eigenlijk een tweede 'Aarde' nodig om te voorzien in onze behoeften. Deze dag viel dit jaar weer een week eerder dan in 2015, die op zijn beurt weer eerder was als in 2014. Nu we volgens de troonrede uit de economische crisis zijn gekomen en weer “vaste grond onder de voeten hebben” vrees ik dat dit we in 2017 al in juli een World Overshoot Day gaan meemaken. Jaar in jaar uit slagen we erin om de Aarde verder uit te putten. De Aarde schreeuwt om hulp om dit tegen te gaan, maar wie neemt het voor haar op? In ieder geval niet onze regering. Hoewel het kabinet deze maand heeft ingestemd met het internationale klimaatakkoord van Parijs, zijn doortastende daden op dit gebied nog niet in zicht. Integendeel, het kabinet steekt veel verkeerde energie in het niet uitvoeren van de door de rechter opgelegde eisen (uit de door Urgenda aangespannen rechtszaak) om tot een effectief klimaatbeleid te komen. Het bedrijfsleven dan? Zeker, er gebeurt het een en ander, maar zolang het zogenaamde Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen binnen de kaders van de korte termijn economische belangen blijft, laten werkelijke veranderingen te lang op zich wachten. U en ik dan, burgers van Nederland? Een ieder die wel eens in de supermarkt de absurd hoge prijzen van duurzame producten heeft gezien, weet dat op deze manier duurzame consumptie nog lang niet voor iedereen bereikbaar is. Moet het dan via de rechter worden afgedwongen, zoals de initiatiefnemers van ecocide het willen? Wat mij betreft liever niet, maar alle manieren die kunnen bijdragen aan een duurzame omslag zijn op dit moment welkom. We hebben niet zo veel tijd meer! Daarom zie ik met belangstelling uit naar het symposium op 6 oktober van de Pioniers van de Toekomst. Programmamaker Kees Brouwer van onder andere Tegenlicht volgde een jaar lang Polly Higgins, juridisch eco-activiste en voorvechtster van de beweging tegen ecocide; een Advocaat van de Aarde. Albert Klein Tijssink Reageren? albert@energiepioniers-nop.nl