Den Hartigh BV: Aardappelteelt als roulette

Emmeloord - Telers in de Noordoostpolder hebben intensieve bouwplannen. Er moet geld worden verdiend. Maar hoe gebeurt dat ondanks de matige winters en andere meespelende factoren van de afgelopen jaren? En wat zijn daarvoor de oplossingen?

Door Alexander Drost Jacob Eising van Den Hartigh BV weet als geen ander hoe het in elkaar steekt. De winters zijn de laatste jaren niet zo koud, de machines worden almaar groter en zwaarder door schaalvergroting, de bodem lijdt. “Wij zien problemen met de teelt van aardappelen en ook andere gewassen”, vertelt Eising. “De kwaliteit wordt zodoende minder stabiel en je loopt risico’s.”

Opbouw

De opbouw van aaltjes gedurende enkele jaren vormt een van die problemen. “Je ziet dat er, bijvoorbeeld met aardappelen die in 2015 geteeld zijn, er en klein beetje achterblijft op het land. Die komen het jaar daarop in de bieten weer terug, naar gelang je bouwplan. Dat kan er voor zorgen dat je bijvoorbeeld grondgebonden ziekten en gewas specifieke ziekte meegroeien gedurende meerdere jaren. Daardoor krijg je een opbouw van bijvoorbeeld aaltjes. “ Die aaltjes zorgen ervoor dat wanneer je weer terugkomt met aardappelen, je direct meer hinder kunt ondervinden. Eising: “Die kunnen ook op meerdere gewassen schade toebrengen. Dan heb je langzamerhand een probleem. Als veredelaars proberen we daar iets aan te doen. Veredelen duurt lang. Voordat je een nieuw ras kweekt en gekruist hebt en vervolgens op de markt brengt, ben je in praktijk toch gauw een jaar of vijftien verder. Naast het kweken neemt ook de opbouw een aantal jaren is beslag. “

Roulette

Telers zelf zijn enorm vakkundig. Zij krijgen begeleiding van firma’s in de gewasbescherming. “Die kunnen daar samen met de teler iets aan doen. We zien wel dat we tegen een grens aanlopen van wat er kan en mag en hoe je dat onder controle kunt houden. Het is zeker geen verloren zaak, zeker niet. Maar we moeten wel goed opletten. Als je geen goede manager op je bedrijf bent, dan loop je wel tegen de risico’s aan. Dan wordt het bijna een roulette. Aardappelteelt wordt langzamerhand roulette spelen”, aldus Eising: af en toe win je een keer, maar je hebt ook grote kans dat je wat verliest. “Ieder jaar worden er gewoon weer aardappels in de grond gestopt. Die aardappelen moeten heel veel geld opbrengen, daar is op gemechaniseerd. Je kunt niet zomaar zeggen dat je het erbij laat zitten. Dan lopen de kosten enorm op. De teelt blijft wel doorgaan, maar de risico’s nemen toe…”, zegt hij op waarschuwende toon.

Pallida

Als veredelaar kan Den Hartigh een rol spelen. “Wij kunnen met rassen wel wat doen. Als handelshuis lopen we daarin niet achter. We bieden heel veel mogelijkheden. Bijvoorbeeld met resistente rassen tegen aardappelmoeheid. Dat is een ding dat hot is in Nederland. Daarin doen we mee en geven we mogelijkheden toe. Je moet ook je grond goed bemonsteren. Gespecialiseerde bedrijven die kunnen helpen moet je monsters laten nemen en analyses uitvoeren. Dit zit er in de grond en daarop anticipeer je met gewassen. Bijvoorbeeld groenbemesting waardoor de aaltjes weer afnemen.”

Samenwerking

Om te voorkomen dat risico’s doorslaan tot een daadwerkelijk verloren zaak, is onder meer het Agrofoodcluster in het leven geroepen. Diverse bedrijven uit de Noordoostpolder werken nauw samen om problemen, maar ook andere zaken, te lijf te gaan. Eising: “Het is een samenspel, je versterkt elkaar. We zijn erg voor samenwerking. Samen onderzoek. Kennis uitwisselen”, somt hij op. “We proberen goed samen te werken. Daarom zijn we lid geworden van het Agrofoodcluster. We gaan er vanuit dat we door samenwerking in dit gebied elkaar kunnen versterken. Niet alleen aardappelbedrijven, maar ook dienstverlenend”, aldus de vertegenwoordiger van Den Hartigh. Grootste winst van het Agrofoodcluster? Kennisuitwisseling. “Maar ook samen projecten doen op een efficiënte manier met zo weinig mogelijk overheid en extra kosten. De lijntjes zijn kort in Emmeloord en omstreken. Ik hoop dat het in de toekomst landelijk kan gaan functioneren. Het is hier geboren, maar hoe mooi zou het zijn als er velen samen gaan en samenwerken?”, besluit hij.