POLDERHEMEL | Ster van Barnard

Aflevering 1201

27 NOVEMBER – 4 DECEMBER

Bij een relatief nabije ster, de Ster van Barnard is recentelijk een zogenaamde super-aarde ontdekt. Dat is een rotsachtige planeet die een slag groter is dan onze aarde.

Grote observatieprojecten

De ontdekking is gedaan in het kader van de grote observatieprojecten Red Dots en CARMENES. Eerder was al een exoplaneet ontdekt bij de dichtstbijzijnde ster op de zon na: Proxima Centauri. De super-aarde draait eens in de ongeveer 233 dagen rond de Ster van Barnard. Omdat deze ster een zwakke rode dwerg is krijgt deze planeet maar weinig warmte en licht. Maar slechts 2 procent van de hoeveelheid licht en warmte die wij van de zon krijgen bereikt de oppervlakte van deze planeet. Dat maakt hem hoogstwaarschijnlijk een ijzige wereld; niet geschikt voor leven zoals wij dat kennen. De Ster van Barnard is een relatief weinig actieve ster die al twee maal zo oud is als onze zon. De super-aarde bij de Ster van Barnard is de eerste exoplaneet die via het Doppler effect ontdekt is. Als de planeet ons iets nadert verschuift zijn licht iets naar het blauw, als hij zich iets van ons verwijdert verschuift zijn licht iets naar het rood. Met het HARPS-instrument van de Zuidelijke Europese Sterrenwacht kunnen op die manier snelheidsveranderingen van slechts 3,5 kilometer per uur worden opgemerkt.

Aan de hemel valt deze week te bekijken:

ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 1 december)

Zon op: 08.24 uur; onder 16.26 uur.

Maan op: 00.56 uur (zondag); onder 14.22 uur (zondag).

Maan

De schijngestalte van onze trouwe wachter neemt verder af. Op zaterdag 30 november komt de maan om 01.19 uur in de schijngestalte van Laatste Kwartier (half, sterrenbeeld Leeuw). Hij komt hoog boven de horizon.

Planeten

Als het donker wordt zien we van zuidzuidoost tot zuidwest laag aan de hemel de volgende planeten: Mars en Saturnus. Mars is nog redelijk helder, even helder als de helderste sterren. Hij valt op door de oranje kleur. De afstand tot de aarde bedraagt 150 miljoen kilometer. Mars gaat rond middernacht in het zuidwesten onder; Saturnus al rond 18.25 uur in het zuidwesten. En aan de ochtendhemel is Venus weer prominent aanwezig (zuidoosten). Deze planeet staat deze week dicht bij ster Spica aan de hemel. Als Venus via een kijker wordt bekeken is haar schijngestalte goed te zien. Ze komt al rond 04.40 uur op.

Meteoren

Af en toe zal er een oranje meteoor te zien zijn. Het is meestal een Tauride (uit de richting van sterrenbeeld Stier). Sterrenbeeld Stier staat ‘s avonds laat hoog in het zuidoosten.

René P. Elings

tel. 0527-699142; e-mail: rpelings@hotmail.com.