Gerard van Tilburg neemt afscheid van Agrofoodcluster

Emmeloord - Gerard van Tilburg (71) is sinds begin dit jaar niet langer de voorzitter van het Agrofoodcluster. Hij heeft het stokje volgens planning overgegeven. Rob Donker heeft hem opgevolgd. In een uitgebreid interview blikt Van Tilburg terug. 'Iedereen zag al heel snel het belang van de verbinding die ontstond dankzij het cluster'.

Wat een paar jaar geleden begon als polderinitiatief, is inmiddels uitgegroeid tot een landelijk opererend cluster. Het Agrofoodcluster begon in 2014 kleinschalig, dwarsverbanden gaan inmiddels eigenlijk al de hele wereld over. ‘Ik had toen ik begon niet kunnen bevroeden waar we nu staan’, vertelt Van Tilburg. 

Zijn glimlach is tekenend. Voor hem zijn het een paar mooie jaren geweest. Het was goed zo. Zelfs zo goed dat hij eigenlijk al een jaartje langer doorging dan was gepland. Aan de grote eettafel in zijn fraaie huis in Emmeloord staat de koffie al te dampen en liggen genoeg koekjes op een schaaltje voor een flink gesprek. Van Tilburg gaat er eens goed voor zitten op deze woensdagochtend, begin januari. ‘Ik heb vier jaar mee mogen werken aan de pioniersfase. Mijn opvolger Rob Donker brengt meer in dan ik, zeker als ik kijk naar de dynamiek. Daar ga ik van genieten.’

Nieuwe generatie

Een speciaal afscheidsinterview. Voor Van Tilburg, een prater en verbinder pur sang, hoeft het eigenlijk niet zo nodig. Niet dat de inwoner van Emmeloord er een hekel aan heeft. Zeer zeker niet. ‘Maar ik ben zelf niet de meest ijdele man’, verklaart hij direct. Toch vertelt hij open en bloot hij over zijn vier jaren bij het cluster en deelt hij uitgebreid zijn visie en kijk op de wereld.

Hij heeft z’n ding gedaan. Het werk gaat door, zelf kijkt hij nu met genoegdoening vanaf de zijlijn toe. ‘Je bouwt iets op en daarna komt er iemand anders. Wat terug is, is geweest. Je kunt altijd wel leren van het verleden. Want, wie het verleden niet kent verdwaalt in de toekomst. Het verleden moet niet bepalend zijn. Want je moet meegaan met de dynamiek, die zeker in de huidige tijd zo groot is. Ik denk dat het een hele grote valkuil is ervan uit te gaan dat je vanuit een verleden mee kunt sturen. Je kunt mensen waarschuwen voor dingen, en je ervaringen delen. Maar doe dat in een rustig vaarwater en ga er niet mee voorop lopen.’

Interview deze respectabele en zeer humorvolle man en je bedenkt niet direct dat Van Tilburg ‘al’ 71 jaar is. De glimlach is joviaal, zijn stem klinkt minimaal een jaar of tien jonger. Van Tilburg, erg goed bij de tijd, leest dagelijks twee kranten en vormt over maatschappelijke kwesties als vanzelfsprekend een scherpe mening. Zelf merkt hij het ouder worden natuurlijk wel. ‘Er komt heel letterlijk bij dat je in een fase komt waarin je lichamelijk afbouwt. Je loopt niet meer zo hard en springt niet meer zo hoog. Maar dat geldt ook voor de geestelijke vermogens. Ik kan alles nog bijhouden, maar alles gaat zo snel. Kijk alleen al naar data en algoritmes. Je moet er allemaal mee kunnen werken. Het komt steeds sneller, steeds meer. Mijn kinderen, veertigers, hebben al moeite om hun kinderen bij te houden. Ik moet heel realistisch zijn: ik mag nu ook gaan genieten van de volgende generatie en hoe die het oppakt. Dat kan ik ook heel makkelijk loslaten. Zolang je als oudere maar in het heden blijft leven. Generaties komen en gaan. Laten we vooral kijken naar wat er allemaal nog goed gaat. Dat is veel leuker.’

Van Tilburg deed door de jaren heen erg veel bestuurlijke ervaring op, zowel lokaal als landelijk. ‘In 2014 wilde ik best helpen bij het Agrofoodcluster. Het idee sprak me meteen aan. Het begon bottom-up: een paar grote ondernemers keken naar de toekomst met het idee dat we in de keten van de open teelt verbinding met elkaar moesten krijgen. Dat ging van onderwijs, naar overheid, tot onderzoek. Het moest gekoppeld worden. Het waren allemaal eilandjes. Met de tijd die ging komen en nog komt, en dan praat ik echt over de digitalisering en automatisering, moeten wij de handen ineenslaan met de positie die wij hebben als kennisland. Dat moeten we blijven uitdragen.’

Sexy

Onderwijs speelt voor Gerard van Tilburg de allergrootste rol in de hele keten. ‘We laten jongeren zien hoe breed en sexy de agrarische sector is. Als je aan onderwijskant steken laat vallen, heeft dat een hele lange doorwerking op de ontwikkeling als land.’

De net gestopte voorzitter kan er uren over blijven praten. Terwijl er nog een vers kopje koffie wordt ingeschonken: ‘De agrarische sector is ontzettend belangrijk. In je leven heb je een keer een verloskundige nodig, een keer een doodgraver, misschien een paar keer een advocaat, maar drie keer per dag een boer. Daarom vond ik het ook zo mooi dat een paar ondernemers in dit gebied de koppen bij elkaar staken. Maar dat betekende wel de handen aan de ploeg om echt dingen op te zetten.’ 

Dat is uiteindelijk van de grond gekomen. Wat direct bleek was dat de overheid zoekende was, net als het onderwijs. Vraag was vooral hoe te dealen met de rappe dynamiek in de sector. Van Tilburg: ‘In het verleden gingen we van paard naar tractor. Daar ging veertig jaar overheen. Nu gaan alle ontwikkelingen zoals Smart Farming in twee, drie jaar. Iedereen moet die transitie maar kunnen maken.’

Volgens Van Tilburg moet en kan (praktijk)onderwijs niet investeren in het praktijklokaal. De ontwikkelingen gaan razendsnel, en bovendien zijn de budgetten er zeker niet naar. Zijn visie? Meer werken met mensen uit de praktijk. Mensen die bijvoorbeeld alles weten van drones in de landbouw, of werken met GPS op het land. ‘Bij het cluster tekent een er bedrijf bijvoorbeeld voor dat ze een x-aantal uren steken in onderwijs en scholing. Zo til je elkaar naar een hoger niveau, zonder dat die scholen het praktijklokaal om de twee jaar moeten verbouwen. Daar hebben ze namelijk écht geen budgetten voor. Scholen kunnen niet investeren op onderwijs in bijvoorbeeld GPS. In de praktijk lopen mensen met die ervaring overal. Maak dus op een andere manier verbinding om dit soort onderwijs vorm te geven.’

Maar er zijn meer manieren om scholen te helpen en om studenten richting de agrarische sector te trekken. Want een accountant kan ook in de landbouw werken. Net zo goed als iemand met een ICT-opleiding. Van Tilburg: ‘Zeker, want de landbouw kent alle facetten. Het imago was vuile vingers en lange dagen op het land. Maar die tijd ligt al heel ver achter ons. Mijn hart ligt het diepst bij de verbinding met het onderwijs: je biedt een perspectief voor een nieuwe generatie, zeker voor dit hele mooie gebied dat Flevoland is, met een sterk gevarieerd bedrijfsleven en passend onderwijs. Het Agrofoodcluster met uitstekende mensen kan hierin een bijdrage leveren.’

Alexander Drost