(Opnieuw) herwaarderen vanwege eventuele afschaffing landbouwvrijstelling?

Emmeloord - Landbouwgrond is in meerdere opzichten een bijzonder soort bedrijfsmiddel. Zo geldt fiscaal een bijzondere vrijstelling voor de waardeveranderingen van landbouwgrond: de landbouwvrijsteling. Deze vrijstelling staat al sinds het prille begin van de belastingwetgeving in Nederland (eind 19e eeuw) in de belastingwet.Het behoud van de vrijstelling staat ter discussie. Om voor te sorteren op een eventuele afschaffing is herwaardering van de gronden tot de actuele waarde bij agrarische bestemming een optie.

Landbouwvrijstelling

De landbouwvrijstelling is vooral zichtbaar bij verkoop van landbouwgrond en bij beëindiging van de landbouwonderneming.Tot dan toe wordt de grond meestal voor de aanschafprijs op de fiscale balans gewaardeerd en wordt nog niets gedaan met de waardestijging die ondertussen heeft plaatsgevonden. Met het oog op een eventuele afschaffing van de landbouwvrijstelling en de financiële gevolgen daarvankozen veel agrariërs de afgelopen jaren voor ‘herwaardering’ van hun gronden. Bij deze herwaardering wordt de grond in de boeken opgewaardeerd tot de actuele waarde in het economische verkeer bij agrarische bestemming. Zo wordt de waardestijging vervroegd gerealiseerd en de landbouwvrijstelling daarop toegepast. In zoverre is de landbouwvrijstelling dan veiliggesteld. Toekomstige afschaffing van de landbouwvrijstelling kan daar dan niets meer aan veranderen.

Evaluatie landbouwvrijstelling

Op dit moment laat de regering, evenals in 2008, de landbouwvrijstelling evalueren. Het rapport kan elk moment verschijnen. Ondanks het belang van de landbouwvrijstelling voor agrariërs lijkt het draagvlak voor deze vrijstelling in Den Haag helaas niet erg groot. Al in het rapport van 2008 is geconcludeerd dat er nauwelijks nog voldoende rechtvaardigingbestaat voor handhaving van de landbouwvrijstelling. Over die conclusie valt te twisten, maar het kabinet haalde destijds de angel eruit door haastig aan te geven dat men niet voornemens was om de vrijstelling af te schaffen. Velen zijn er echter niet gerust op dat het duveltje niet opnieuw uit het doosje komt en het verwachte nieuwe evaluatierapport zou daar de aanleiding voor kunnen zijn.

Waardestijging landbouwgrond

Naast de dreiging van een eventuele afschaffing van de landbouwvrijstelling is de waarde van de landbouwgronden in de Flevopolders in de afgelopen jaren behoorlijk gestegen, ook recent nog. Als de landbouwgronden nog niet geherwaardeerd zijn, is dit hét moment om actie te ondernemen. Maar ook als herwaardering al wel heeft plaatsgevonden, is het goed om te bezien of opnieuw geherwaardeerd kan worden tot de hogere actuele waarde. Een stille reserve in de grond van € 15.000 per hectare bij een perceel van 40 hectare leidt tot een totale stille reserve van € 600.000. Potentieel komt dit neer op een toekomstige belastingclaim van bijna € 300.000. Uiteraard hangt alles af van de vraag óf de landbouwvrijstelling daadwerkelijk wordt afgeschaft en of die afschaffing gepaard gaat met een overgangsregeling voor de bestaande meerwaarde. Maar hoe dan ook, voor het zelf voorsorteren op een eventuele afschaffing van de landbouwvrijstelling door herwaardering van de grond geldt: ‘baat het niet, schaadt het niet’.

Juridische spelregels

Voor herwaardering van de grond gelden de nodige juridische spelregels. Binnen een bestaand samenwerkingsverband (vennootschap onder firma of maatschap) is herwaardering van de landbouwgronden vaak goed te ‘forceren’. Maar ook voor de agrariërs die hun onderneming in de vorm van een eenmanszaak uitoefenen, zijn er zeker mogelijkheden. De fiscalisten van Countusadviseren u er graag over! mr. A. (Alies) Visscher is als fiscalist werkzaam bij Countus accountants + adviseurs, a.visscher@countus.nl, www.countus.nl.