polderhemel | Voyager 1 aan rand zonnestelsel

EMMELOORD - Polderhemel is de wekelijkse astronomische column van Emmeloorder René Elings.

Aflevering 843, 13 tot en met 20 december Er is bericht van de verst verwijderde ruimtesonde ooit door ons gelanceerd. Het gaat om de in 1977 gelanceerde Voyager 1 die de reuzenplaneten Jupiter en Saturnus heeft bezocht. Rand zonnestelsel Voyager 1 is bij de echte rand van ons zonnestelsel aangekomen. Metingen door de sonde geven aan dat het toestel in een gebied is beland waar de magnetische veldsterkte verdubbeld is. Het is de zone waar het magnetisch veld van de zon wordt samengedrukt door de druk van het ijle interstellaire gas. Tevens was al eerder vastgesteld dat de snelheid van de zonnewind in de omgeving van Voyager 1 bijna nihil is. De kosmische straling is echter honderd maal sterker geworden. Het magneetveld van de zon schermt die straling ter plaatse niet meer af. Over enige tijd zal de sonde werkelijk de interstellaire ruimte induiken en daarmee ons zonnestelsel definitief verlaten hebben. Aan de hemel valt deze week te bekijken: MAAN – De schijngestalte neemt weer af en de maan is inmiddels aan de ochtendhemel te vinden. Op zondag 18 december is onze wachter om 16.09 uur in de schijngestalte van Laatste Kwartier (half, sterrenbeeld Maagd). De maan is dan nog niet op. PLANETEN – Als het donker wordt staat Jupiter middelhoog in het oostzuidoosten en is verder tot 03.45 uur waarneembaar als een zeer helder lichtpunt. Ook is kort na zonsondergang laag in het zuidwesten de zeer heldere Venus te zien. Verder is na middernacht ook Mars in het oosten te zien onderin sterrenbeeld Leeuw. Hij is nu zo helder als de helderste sterren. Vanaf 03.30 uur is Saturnus in het zuidoosten in sterrenbeeld Maagd waar te nemen. Hij is minder helder dan Mars. METEOREN – Een rijke meteorenzwerm, de Geminiden is actief. De meteoren lijken uit de richting van sterrenbeeld Tweelingen (linksboven sterrenbeeld Orion als deze in het zuiden staat) te komen. De maximale activiteit wordt op 14 december in de avond verwacht, maar het maanlicht zal het schouwspel behoorlijk bederven, vooral na 21.00 uur. Meer info: R.P. Elings, tel. 0527-699142 / 06-51931417; e-mail:  rpelings@planet.nl  of fax 0842-114477.