‘Van elke vogel wil ik een zegel’

Marknesse - De wisselbeker van Postzegelvereniging Emmeloord prijkt voor een jaar in de werkkamer van Jan Gerbens uit Marknesse.

De 72-jarige secretaris van de club doet al tien jaar mee aan de zogenaamde ladderwedstrijd van de 59 leden tellende club, eindigde steeds in de top maar won de prijs nog nooit. Dit jaar leverde hij de mooiste postzegels aan die een deskundige jury onder de loep namen. Zij beoordeelden de door de leden ingebrachte gekartelde pareltjes op kwaliteit, tanding, stempel, centrering van de afbeelding en de algehele staat van de zege. Leden die aan de wedstrijd meedoen leveren tien exemplaren in. Op alle onderdelen scoren de zegels punten die bijgehouden worden op een Ladder, waardoor uiteindelijk een Ladderkampioen uit de bus komt. Tweede werd Jaap Bulten en derde Gijs Boon. Ladderkampioen Het winnen van de wisselbeker noemt Gerbens een leuke bijkomstigheid. De kick van het postzegel verzamelen haalt hij niet uit de beoordelingen voor zijn zegels, maar uit het achterhalen van informatie over de afbeeldingen op de zegels. ,,Ik wil altijd weten wat er op de zegel staat. Internet is daar zeer behulpzaam bij.” Het verzamelen van zegels per land heeft de oud-docent plantenziekten al lang achter zich gelaten. ,,Dat is niet leuk meer. Dat is ook zo commercieel geworden; gewoon niet meer te betalen. En als je dan een mooie serie weer van de hand wil doen, dan kun je die meestal niet meer aan de straatstenen kwijt. Veel ’Nederland’-verzamelaars missen nog een twintig zegels. Dat zijn dan de dure. Voor deze postzegels zoals de oude oranje tientjes, waar nu soms meer dan 500 euro voor betaald moet worden. Aan dat grote geld doe ik niet mee.” Vogels Wat de landen betreft beperkt hij zich tot het compleet maken van een serie met drie zegels per land; eentje met de landkaartje, een met de vlag en een van het wapen. ,,Trouwens dat loopt ook al weer uit de hand. De VS bijvoorbeeld heeft vijftig staten en ze hebben al voor de derde keer een complete serie vlaggen uitgegeven: honderdvijftig stuks!” Het meest in het oog springende thema dat hij spaart zijn vogels. Niet een postzegelcatalogus is daarbij leidend, maar een vogelgids, vertelt Gerbens die in zijn vrije tijd ook gids is bij Natuurmonumenten en mensen meeneemt naar het Vogeleiland. ,,Niet zo’n dure hoor. Gewoon een goedkoop exemplaar uit de boekenwinkel met West-Europese vogels. Per bladzijde wordt een vogel omschreven en ik probeer daar een postzegel bij te krijgen. Het liefst drie exemplaren. Dat is echt heel leuk om te sparen. Er zijn ontzettend mooie exemplaren bij.” Daar komt nog eens bij dat Gerbens de zegels niet in een kant en klaar album steekt, maar zijn eigen albumbladen maakt in de sfeer van de zegels. Naast de vogels spaart hij ook zegels die betrekking hebben op de landbouw. Een ander thema is ‘wetenschap’. ,,Daar leer ik veel van. Vooral over wetenschappers die ontdekkingen hebben gedaan.” Vuurtorens Verder zijn postzegels met daarop vuurtorens bijzonder welkom bij Gerbens. Bij het aanvullen van de verzameling kijkt Gerbens als kenner beslist naar de kwaliteit van de zegels die hij in zijn albums steekt. ,,De gestempelde of gebruikte exemplaren moeten er mooi uitzien. Als in het stempel datum en plaats goed te lezen is, is de zegel eigenlijk pas compleet.” Voor de ladderwedstrijd zijn vooral de zegels van voor 1930 die er op dit gebied zijn favorieten. ,,Die zijn met de hand gestempeld. Dat oude handwerk leverde heel weinig mooie stempels op.” De lol van het verzamelen houdt op als een album compleet is. Het is dan een “dode”verzameling geworden. Een thema-verzameling is in wezen onuitputtelijk, vindt de filatelist. ,,Alles wat je wilt, maar geen dooie verzameling.” Gerbens geniet dagelijks van zijn hobby, maar vindt het jammer dat de jeugd geen postzegels meer verzamelt. ,,De belangstelling van de jeugd is opgedroogd. Dat vind ik jammer. Moderne zegels zijn vaak mooi om te zien, het zijn veelal plastic plakplaatjes geworden, de gebruikte lijmsoorten geven problemen in albums. Nu kan iedereen ook nog eens zijn eigen persoonlijke zegels maken. De automatisering van het postverkeer, noemt Gerbens een boeiende ontwikkeling in de filateliewereld. ,,Het blijft me boeien.” Cees Walinga