POLDERHEMEL | Saturnus

Emmeloord - Aflevering 1042

28 OKTOBER – 4 NOVEMBER De Cassini-sonde bij Saturnus is begonnen aan de laatste fase van zijn missie. Daarbij wordt de verzameling scheervluchten langs de ijsmanen van Saturnus afgerond. Laatste Enceladus-passages Cassini Op 14 oktober (inmiddels gebeurd), 28 oktober (vandaag) en 19 december zal  de Cassini-sonde voor de laatste malen langs ijsmaan Enceladus bij Saturnus vliegen. Op 14 oktober scheerde de sonde op 1839 kilometer boven het oppervlak voorbij om het noordelijk halfrond waar te nemen. Op 28 oktober vindt een spectaculaire scheervlucht over de zuidpool van Enceladus plaats. Dit vindt plaats op slechts 50 kilometer hoogte, dwars door de ijsfonteinen ter plekke. De samenstelling en eigenschappen van deze ijsgeisers wordt onderzocht. Op 19 december komt de sonde voor het laatst voorbij, op 5000 kilometer hoogte. De sonde bestudeert dan de warmte-uitstoot door Enceladus. Daarna zullen er geen scheervluchten langs ijsmanen meer plaatsvinden. Half september 2017 eindigt de missie van de Cassini-sonde. Afscheidskus sterren In de Tarantulanevel is met behulp van de Europese Very Large Telescope een bizarre symbiotische dubbelster ontdekt, waarbij beide leden elkaar raken, alsof ze elkaar 'een afscheidskus geven'. Een brug van materie verbindt beide sterren met elkaar. De middelpunten van de sterren zijn 12 miljoen kilometer van elkaar verwijderd. Het tweetal met de naam VFTS 352 staat op 160.000 lichtjaren van de aarde. De Tarantulanevel is de meest actieve regio met stervorming in onze 'nabijheid' en bevindt zich in de Grote Magellaanse Wolk, een satelliet sterrenstelsel van onze Melkweg. Beide sterren van VFTS 352 zijn loeiend heet met oppervlaktetemperaturen rond de 40.000 graden. Ter vergelijk: onze zon kent slechts een oppervlaktetemperatuur van 5800 graden. Beide sterren draaien in iets minder dan een dag om elkaar heen. Tezamen zijn ze 57 maal zwaarder dan de zon. Beide sterren zullen vermoedelijk samensmelten tot één monsterachtige ster die geen lang leven meer beschoren is. Het einde zal extreem heftig zijn: een hypernova gepaard gaande met een flits van gammastralen; een gammaflits. Dat is de zwaarste soort explosie die ons heelal kent. Een zwart gat blijft over. Smelten de sterren niet samen, dan zullen beide leden hun bestaan eindigen in een dubbele supernovaexplosie. Vermoedelijk blijven dan twee om elkaar heen draaiende zwarte gaten over die in een verre toekomst alsnog kunnen samensmelten.   Aan de hemel valt deze week te bekijken: ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 31 oktober) Zon op: 07.31 uur; onder 17.09 uur. Maan op: 20.40 uur; onder 12.35 uur (zondag). MAAN –  De schijngestalte neemt af en de maan verplaatst zich naar de ochtendhemel.  Op dinsdag 3 november komt hij om 13.24 uur  in de schijngestalte van Laatste Kwartier (half, sterrenbeeld Kreeft). PLANETEN – Saturnus verdwijnt in de avondschemering. Aan de ochtendhemel (voor zonsopgang) zijn  Mars, Jupiter en Venus te zien. Meer info: R.P. Elings, tel. 0527-699142 / 06-51931417; e-mail: rpelings@hotmail.com.