Mooi jaar voor Pioniers en Tegengas

BANT -  Henk Tiesinga, voorzitter van de Pioniers van de Toekomst en voorzitter van samenwerkingsverband Tegengas, kijkt tevreden terug op het jaar 2015. Helemaal mooi is dat het geluid van Tegengas is gehoord in Den Haag.

Winning van schaliegas is voorlopig van de baan, een overwinning voor de polder, kopten de kranten. Maar we zijn er nog niet! De pioniers boerden vooruit met het ontplooien van nieuwe initiatieven en voelen dat het vuurtje van verandering naar duurzaam aanwakkert in de polder. ,,Mensen bezieling geven, daar word ik blij van”, zegt Tiesinga in zijn woning in Bant. ,,Pioniers hebben een interne drive die zich laten voeden door een spirituele of humanistische achtergrond. Als de wereld verder gaat, moet er iets veranderen. Wij denken niet: ik heb het goed en de rest kan me niet schelen. Met de Pioniers van de Toekomst zijn we een beweging met een knipoog naar het verleden: de pioniers die de polder ontwikkelden en met een stip aan de horizon.”   ,,We willen met de maatschappij doorgaan, het volhouden en dat kan alleen als we duurzamer worden. Ik juich daarbij het cyclisch denken toe dat deze eeuw in gang gezet is. De cyclische samenleving is nodig om te overleven. Thomas Rau heeft daarover een interessante theorie. We moeten niet meer kopen om te hebben, maar om te gebruiken. Dat is een prachtig concept. Je koopt geen auto, maar vervoer, dat kan bus, trein, tram of huurauto zijn en je koopt geen televisie maar betaalt Philips voor het gebruik van de tv. De maker of leverancier is daarbij tot het eind verantwoordelijk voor de keten. De producenten produceren nu om zoveel mogelijk te verkopen. In dit concept werkt dat niet. In het cyclische of circulaire concept wordt de kwaliteit van producten beter en worden afvalstromen kleiner.” ,,Bij alles wat we doen moeten we ons afvragen of het duurzaam is. Kunnen we er mee doorgaan?” Als oud bestuurder bij Waterschap Zuiderzeeland stond die vraag bij Tiesinga ook altijd centraal in zijn werk. ,,We leven in de delta. Juist bij waterschappen was het altijd al ver vooruitzien bij het nemen van beslissingen. Met de veranderingen in klimaat en zeespiegelstijging moest je de lange termijn gevolgen voor ogen houden.” Dat duurzaamheidsdenken ontbreekt er in Den Haag nog wel eens aan, vindt Tiesinga. ,,Ze hebben bijvoorbeeld altijd de ogen gesloten voor de gevolgen van de gaswinning in Groningen. Dat werd weggestopt, het ging om het geld. Er is daardoor onbalans ontstaan en de gevolgen worden nu duidelijk zichtbaar.” De uitkomsten van de klimaattop in Parijs zijn een mooie steun in de rug voor de Pioniers van de Toekomst, die al jaren werken aan verandering om de CO2 uitstoot te verminderen.   Het klimaatakkoord kan bovendien gebruikt worden om Nederland en de polder vrij te houden van winning van schaliegas. Minister Henk Kamp heeft dan wel gezegd dat er de eerste vijf jaren geen commerciële boringen komen, hij sloot deze zomer nog niet uit dat er ooit door de staat zelf proefboringen uitgevoerd worden. Het is nog afwachten wat hij in het Energierapport schrijft over schaliegas. Het rapport zou 18 december gepresenteerd worden, maar is uitgesteld tot januari. Tiesinga is er nog niet gerust op. Daarom heeft Tegengas zelf de tekst voor de schaliegas paragraaf aangeleverd. Dit samenwerkingsverband in de polder blijft druk houden op de minister. ,,Schaliegas past niet in het cyclisch denken en na Parijs is nu ook wel duidelijk geworden dat de dagen van de fossiele brandstoffen op termijn geteld zijn.” Tiesinga blijft daarom alert, maar is trots op wat er op dit gebied gepresteerd is in de polder. ,,Ons protest was heel bijzonder. Tegengas NOP het samenwerkingsverband met Schaliegas Nee en Schaliegas Vrij, maar nog mooier ook industrie, banken, accountancy, LTO, de gezondheidssector en dorpen participeerden in het verzet. In nauwe afstemming met gemeente en provincie. Alles was verenigd tegen schaliegas, uniek. Maar omdat iedereen tegen was, hebben we ook veel bereikt. Er heerste een pioniersgeest tegen schaliegas.” De pioniersgeest is echter ook te vinden in de wijze waarop de Pioniers van de Toekomst de cyclische samenleving gestalte willen geven. De groenteclub, vallend onder het thema voedsel van de Pioniers is afgelopen jaar in de grondverf gezet en start in 2016. Leden van de club kopen hun eten gezamenlijk bij lokale producenten waarbij er allerlei groepsinitiatieven ontstaan. Met smaaklessen, proeverijen en een streekmarkt promoten de Voedselpioniers ook de producten die lokaal verbouwd worden en informeren de burgers en scholen over het duurzaamheidsaspect. Het energiethema van de Pioniers, georganiseerd in de Cooperatie Energie Pioniers heeft samen met Duurzaam Marknesse een postcoderoos uitgezet in Marknesse, een coöperatie van zonne-energie, waarbij “groepssaldering” mogelijk is. ,,Er is een voorbeeld gemaakt bruikbaar voor ieder dorp of wijk en er is al belangstelling uit andere polderdorpen. De Pioniers van de Toekomst richten zich primair op bewustwording en het leggen van verbindingen om het duurzaam handelen in de NOP te bevorderen. In de kern werken ongeveer vijftig vrijwilligers, waarvan er een veelvoud betrokken zijn bij de diverse activiteiten. ,,Het is mooi om te zien dat veel mensen vinden dat het zo niet verder kan. Er moet een transitie gemaakt worden naar duurzaam. Ik merk dat mensen er in stappen en niet wachten op een ander.” ,,Eigenlijk gaan we daarmee terug naar de bron van het leven. De cyclische samenleving is als de zon, die iedere dag terugkeert. De zon voedt met zijn licht de planten, die mens en dier voeden, de zon zorgt voor warmte, wind en energie. De hele kosmos richt zich op de zon. De oude volken leefden met de zon, aanbaden de zon en feestten bij de zonnewenden. In dat denken liggen ook de oplossingen voor onze duurzame toekomst.” Cees Walinga