Symposium zet Lelylijn op de kaart

Emmeloord - De roep om de spoorverbinding Groningen, Drachten, Heerenveen, Emmeloord, Lelystad Amsterdam alsnog aan te leggen wordt steeds groter. De al tweemaal afgeschoten Zuiderzeelijn staat onder de naam Lelylijn opnieuw op de agenda. Driemaal scheepsrecht?

D66-raadslid Wim van Wegen bracht begin vorig jaar met het indienen van een motie op het D66 congres de spoorlijn weer onder de aandacht van landelijke politici. ‘De motie werd aangenomen en dat betekende dat de D66-Tweede Kamerfractie er iets mee moest doen’, vertelt Van Wegen aan de vooravond van een symposium over de Lelylijn vrijdag in het Zuyderzee Lyceum in Emmeloord.

Motie

In juni kwam D66 Kamerlid Rob Jetten, destijds woordvoerder spoor, naar de Poldertoren om zich te laten informeren over de spoorwensen. Inmiddels was de BAN (Bedrijven Actief Noordoostpolder) ook aangehaakt in het initiatief en kwam daar de steun van de gemeenteraad nog bij. Bij alle politieke partijen werd erop aangedrongen om de lijn bij hun mensen in Den Haag onder de aandacht te brengen.

Henk Pals, voorzitter van de BAN, Johan Goos raadslid van het CDA en Van Wegen trekken sinds afgelopen zomer samen op om draagvlak te krijgen voor de Lelylijn. Het symposium, waarbij Tweede Kamerleden aanwezig zijn, is vrijdag de eerste stap om landelijke aandacht te krijgen. ‘Overal werd ons gezegd dat het een kansloze missie is, maar je ziet nu al dat er draagvlak ontstaat. We zijn samen met VVD-raadslid Henri van Ulsen naar Den Haag geweest om vertegenwoordigers van de landelijke partijen CDA, D66 en VVD te spreken. De reacties waren positief’, vertelt Van Wegen.

Toekomstdenken

Ook de provincies Friesland en Flevoland zijn enthousiast over de lijn. In Groningen zijn nog flinke twijfels. ‘Daar zetten ze nu nog in op verbetering van de bestaande route via Zwolle naar Amsterdam, maar dat levert hooguit 12 minuten tijdwinst op. De kritieke flessenhals bij Meppel blijft

ook al steek je er een miljard euro in. Groningen wil niet op twee paarden wedden, maar kiezen voor de bestaande route is kortetermijndenken, de Lelylijn is toekomstdenken’, zegt Pals.

Het plan van staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) van Infrastructuur en Waterstaat is ook niet gunstig voor de Lelylijn. Zij presenteerde onlangs in Toekomstbeeld Openbaar Vervoer 2040 en daarin is geen ruimte voor een verbinding Groningen Amsterdam via Emmeloord. De visie stuurt aan op een zogenaamde cirkellijn in Nederland met een metro-achtige treinverbinding tussen de steden in de Randstad, Breda, Eindhoven, Nijmegen, Arnhem en Zwolle.

[De tekst gaat verder na de afbeelding]

Forensafstand

‘Daar hebben we nog wel wat lobbywerk te doen met mijn partijgenoot’, merkt Van Wegen op. De initiatiefnemers laten zich echter niet uit het veld slaan door deze tegenwind van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De spoorvisie ontbeert namelijk een kijk op de regionale ontwikkeling van het Noorden, Limburg en Zeeland. Bovendien is ProRail-baas Pier Eringa enthousiast over het initiatief. ‘Het Noorden moet op forensafstand komen van de Randstad is mijn doel.’ De Nederlandse Spoorwegen gaat vooralsnog uit van snellere treinen op regulier spoor.

Een spoorverbinding is een must voor economische ontwikkeling, stelt Pals. ‘Het bedrijf Ventolines is onlangs van Emmeloord naar Almere verhuisd, omdat het personeel niet met de trein naar Emmeloord kan. Hoogopgeleide mensen zitten in de Randstad en hebben vaak geen auto. Voor een vestigingsplaats is het belangrijk dat er een treinstation is’, geeft Pals een praktijkvoorbeeld aan. ‘Het spoor zal een enorme economische impuls aan het Noorden geven’, vult Goos aan.

Levensader

‘Een nieuwe levensader’, noemt Van Wegen de gedroomde lijn. Een flitsende hoge snelheidslijn hoeft het niet per se te worden. ‘De Zuiderzeelijn is in het verleden ook gestrand op te ambitieuze plannen met hoge snelheid en magneetzweven’, benadrukken de drie. ‘Er moet een intercitytrein op rijden en een uur tijdwinst gehaald worden tussen Groningen en Amsterdam, maar ook een sprinter voor de kleine tussenstations natuurlijk.’

‘Uiteraard kan er ook goederenvervoer over de lijn. Wellicht kunnen de aardappelen en uien uit de polder in wagons naar de havens, maar dat is niet aan ons om te berekenen. Het is openbaar vervoer, dat heeft ook als doel de voorzieningen te behouden en leefbaarheid van gebieden te stimuleren’, stellen de drie. ‘Hierbij past geen rendementsdenken, maar moet gekeken worden naar het maatschappelijk belang’, stelt Goos.

De trein kan bovendien het autoverkeer ontlasten en zo een bijdrage leveren aan een schoner milieu. Een snelle lijn naar het Noorden betekent ook dat de Randstad binnen bereik komt van forensen waarmee het problemen met bereikbaarheid en huizenbouw structureel kan oplossen. ‘Zo’n Lelylijn is prima om sneller en schoner te reizen en autofiles terug te dringen’, zegt Freek Bos, directeur van reizigersvereniging Rover.

Waterstof

Nadelen van de spoorlijn kunnen de drie niet noemen. ‘Het tracé ligt er al langs de A7 en A6. Het slokt nog wat landbouwgrond op, maar het wordt een spoor voor de toekomst. Wellicht een trein op waterstof zonder bovenleiding, wat zou dat in de kosten schelen’, vragen ze zich af.

De Lelylijn staat op de rails en moet als het aan de drie initiatiefnemers van het symposium ligt het hele land door denderen. ‘We willen een beweging op gang brengen. Iedereen moet hier de schouders onder zetten en aanhaken. Met het binnenhalen van meer expertise willen we een brede coalitie vormen om de Lelylijn gerealiseerd te krijgen. We hebben niet iedereen mee, maar wij proeven enthousiasme en de steun zie je ook op sociale media.’

Symposium

Het symposium ‘Goed Gespoord van West naar Noord’ is vrijdag 1 maart om 20.00 uur in het Zuyderzee Lyceum. Er zijn diverse sprekers onder wie burgemeester Harald Bouman. Hoofdspreker is Rob van der Bijl hoogleraar stedenbouwkunde en specialist op het gebied van mobiliteit. Ook de regiodirecteuren van ProRail en NS zijn aanwezig. Toegang gratis. Aanmelden via www.tickettekoop.nl

Cees Walinga

Zie ook www.lelylijn.eu