Hét jaar van de Lelylijn

Leden van de Stichting Initiatiefgroep Lelylijn: Henk Pals , Wim van Wegen en Johan Goos met het bord van station Emmeloord bij de A6. Reina Halman Fotografie

Emmeloord - Met een paar specialbiertjes toostten Henk Pals, Johan Goos en Wim van Wegen woensdag 15 december op de Lelylijn die het nieuwe kabinet heeft opgenomen in het regeerakkoord. Er is zelfs al een flink zakje geld voor opzij gelegd, namelijk 3 miljard euro.

Drie jaar geleden werden de drie door sommigen nog uitgelachen toen ze in Emmeloord het symposium ‘Goed gespoord van West naar Noord’ organiseerden om de aanleg van een nieuwe variant van de Zuiderzeelijn, die in 2008 was afgeschoten, opnieuw onder de aandacht te brengen, nu onder de naam Lelylijn.

Een goede verbinding vanuit Amsterdam met het Noorden en een betere aansluiting van de polder bij de Randstad, zien de initiatiefnemers als essentieel voor de toekomst. Voor treinreizigers, NS en ProRail is vooral reistijdverkorting naar het Westen een belang argument voor de verbinding.

En ze stonden niet alleen in deze visie. Het symposium werd drukbezocht en bracht de trein aan het rollen. Met name in Friesland werd enthousiast aangehaakt op het initiatief. Werkgeversorganisatie VNO-NCW ging er pal achter staan en ook de provincies Groningen, Drenthe en Flevoland zagen gaandeweg het belang. In Den Haag stonden bestuurders niet meteen te juichen om het plan voor een snel spoor tussen Randstad en Groningen uit de mottenballen te halen. Ze wilden zich de handen er niet aan branden, maar de politieke partijen werden van onderop dusdanig gemasseerd, dat de Haagse bestuurders er niet meer omheen konden..

‘Als geluk voorbijkomt moet je de deur wel openzetten’

De Lelylijn kwam, geholpen door woningnood en de populariteit van het groene reizen met de trein, in de verkiezingsprogramma’s van bijna alle politieke partijen. De lobby had in die zin het tij ontzettend mee. ‘Maar als het geluk voorbij komt moet je de deur wel openzetten’, knipoogt Henk. ‘En toen kon het eigenlijk ook niet meer mis gaan dat het niet in het regeerakkoord zou komen’, zegt Henk. ‘Alle partijen in de nieuwe coalitie hebben het in het programma staan. Wat zou zo’n programma anders waard zijn?’

‘Maar het moest nog wel’, haakt Johan daar op in. ‘En dus trokken we een biertje open op de goede afloop’, vult Wim van Wegen aan. Binnen dit trio wordt hij aangewezen als dé man die de aanzet heeft gegeven voor de lobby. Maar degene die echt een pluim verdient, is de Friese gedeputeerde Avine Fokkens. ‘Ze mag het succes claimen’, vindt Wim. ‘Nota bene een VVD’er’, merkt Johan op. Dat was namelijk de partij die het moeilijkst deed over de lijn. Henk: ‘Ja, ze heeft goed aan de boom staan schudden.’ Avine Fokkens danste op een terras in Leeuwarden toen ze vernam dat ‘haar’ Lelylijn in het coalitieakkoord stond. Zij was twee jaar geleden ook voor gek verklaard, dat ze aan deze lijn ging trekken., maar ze praatte het snelle spoor overal op de agenda.

Station Emmeloord

De initiatiefnemers van de Stichting Initiatiefgroep Lelylijn, aangevuld met Wilko Stornebrink en Daniël de Ruig, konden geen betere vertolker van hun droom wensen. Een belangrijke pion vormde ook het Friese VVD-Statenlid Dirk Pool, al panellid bij het eerste symposium in Emmeloord, en zeer betrokken bij de lobby.

Met de 130 kilometer nieuw spoor in het regeerakkoord komt de lobby in ander vaarwater. ‘Maar we kunnen pas achteroverleunen, als we in de trein zitten en op station Emmeloord kunnen instappen’, stellen de drie. Om vaart achter de realisatie te zetten zouden de overheden samen moeten optrekken.

Rond de 6 miljard euro

In het regeerakkoord wordt ook gesteld dat de regio en Brussel mee moet financieren. De kosten van de aanleg worden geschat op rond de 6 miljard euro, afhankelijk van het tracé en noodzakelijke bouwwerken, zoals tunnels en bruggen. De lobbyisten willen dat proces graag een duwtje geven en ondersteunen.

‘Je moet in ieder geval blijven aankloppen in Den Haag, want nu wordt in het regeerakkoord 2038 genoemd als jaar dat de lijn er moet zijn, maar dat vinden wij te laat. Het kan er toe leiden dat er geen initiatief genomen wordt en de start op de lange baan geschoven wordt’, zegt Johan. ‘De Hanzelijn is ook in 10 jaar gerealiseerd, dat moet hier ook de inzet worden’, vinden de drie.

2038 is te laat

‘Eigenlijk zou je drie provinciale werkgroepen in het leven moeten roepen die samen met het Rijk dit project gaan doen. Dan is er vanuit het gebied betrokkenheid bij de aanleg en dat is ook belangrijk voor het draagvlak’, oppert Henk. Johan: ‘En de politiek moet voet bij stuk houden dat er hier pas gebouwd kan worden als de garantie van het spoor er is. De gemeenten moeten dat spel meespelen.’

Burgemeester Roger de Groot van Noordoostpolder heeft zich al in deze bewoordingen uitgelaten bij Omroep Flevoland. Als het aan de lobbygroep ligt, gaan de burgemeesters van de gemeenten die de Lelylijn kruist ook een gezamenlijke werkgroep vormen. ‘Dat heeft een enorme uitstraling.’

Burgemeesters

Dat er nog een lange weg te gaan is, realiseert het trio zich maar al te goed. De financiering is nog een hobbel, regio en Europa zullen flink moeten bijspringen, en ook niet onbelangrijk; het tracé met de inpassing van de spoorlijn in landelijk gebied en natuurgebieden vraagt veel. Een megaklus met lange procedures, maar burgemeester Jan Rijpstra van gemeente Smallingerland met hoofdplaats Drachten kan niet wachten tot de trein in de tweede plaats van Fryslân stopt. ‘It giet oan’, jubelde hij.

En snel kan het als er maar een goede minister op Infrastructuur en Waterstaat komt. Bij de feestelijke borrel werd door het drietal alvast de meest geschikte kandidaat genoemd. ‘Avine Fokkens op Infrastructuur en Waterstaat dan komt de lijn er zeker in 10 jaar.’ Als zij straks in de ministersploeg van Rutte op het bordes staat, heffen Johan, Wim en Henk het bierglas nog een keer.

Cees Walinga

Nieuws

menu