POLDERHEMEL | Exoplaneten

Exotische dubbelster gezien vanaf een nabije planeet. (artistieke weergave, © Departemento de Imagen y Difusion FIME-UANL/Lic. Debahni Selene Lopez Morales D.R. 2022)

Voor het vinden van exoplaneten (planeten bij andere sterren dan de zon) is een nieuwe methode ontwikkeld die naast de bestaande methoden gebruikt zal worden.

Aflevering 1394

10 – 17 AUGUSTUS

Exoplaneten bij exotische dubbelsterren

Exotische dubbelsterren zijn sterparen waarbij het ene lid materie overdraagt aan het andere lid. Dit proces van materiaaloverdracht wordt regelmatig veranderd als er één of meer planeten om heen draaien door de zwaartekrachtwerking van die planeten. Deze veranderingen in de overdracht van materie zijn meetbaar en kunnen zo exoplaneten verraden. Uitleg: In exotische sterrenparen draagt het lichtste lid materie over op het zwaardere lid. Dit soort paren bestaat vaak uit een witte dwerg (ongeveer zo zwaar als de zon) en een lichtere rode dwergster, die materiaal aan de witte dwerg overdraagt. De materie vormt een lichtende schijf (accretieschijf) rond de witte dwerg. De materieschijf is veel helderder dan het licht van de bijbehorende sterren. De veranderingen die exoplaneten in de materieschijf in zo’n stelsel teweegbrengen veroorzaken helderheidswisselingen, en die kunnen gemeten worden. Er zijn inmiddels twee exotische sterparen gevonden waarbij het sterke vermoeden bestaat dat er planeten omheen draaien.

Aan de hemel valt deze week te bekijken:

ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 13 augustus)

Zon op: 06.16 uur; onder 21.07 uur.

Maan op: 22.15 uur (zaterdag); onder 07.37 uur (zondag).

MAAN – Onze wachter is goed te zien hoewel hij niet zo hoog aan de hemel komt. Op vrijdag 12 augustus is het om 03.36 uur Volle Maan (geheel zichtbaar, sterrenbeeld Steenbok). Na deze dag neemt de schijngestalte weer af en verplaatst de maan zich naar de ochtendhemel.

PLANETEN – In de ochtend zijn vrij kort vóór zonsopkomst van noordoost tot zuidwest een viertal planeten te zien op geruime afstand van elkaar: Venus, Mars, Jupiter en Saturnus. Saturnus komt al kort na half tien in de avond op in het oostzuidoosten. Mars neemt in helderheid toe, omdat de planeet de aarde nadert. De huidige afstand bedraagt rond 165 miljoen kilometer.

Meteoren

Van zowel de Alfa-Capricorniden als de Delta-Aquariden-Zuid nemen de aantallen meteoren nu duidelijk af. Maar de Perseïden zijn nu zeer actief. Op zaterdag 13 augustus kunnen we rond de 100 meteoren per uur verwachten. Kijk laat in de avond naar het noordoosten (middelhoog) of vroeg in de morgen (erg hoog) in het oostnoordoosten.

René P. Elings, tel. 0527-699142; e-mail: rpelings@hotmail.com

Nieuws

menu