POLDERHEMEL | Zware moederster

De Boötiden-meteoren zullen frequent verschijnen. Foto: 4 jan., 04.00 uur, oosten ©NASA

Tot nu toe werd aangenomen dat bij sterren zwaarder dan 3 zonsmassa’s geen planetenvorming mogelijk was. Door de recente vondst van een zware planeet in de buurt van b Centauri moet deze gedachte op de helling.

Aflevering 1362

29 DECEMBER – 5 JANUARI

Zware moederster

De ster b Centauri, met het blote oog zichtbaar op het zuidelijk halfrond, is in feite een dubbelster. Het stelsel is minstens zesmaal zwaarder dan de zon en de hoofdster van het stelsel is meer dan drie maal heter dan de zon. Onder deze condities zouden er geen planeten kunnen ontstaan, dacht men. De krachtige ultraviolette straling en röntgenstraling zouden dat voorkomen. Maar op een afstand van 500 maal de afstand aarde-zon draait een grote planeet om het stelsel.

Deze planeet is maar liefst tienmaal zwaarder dan Jupiter. De planeet heeft de aanduiding b Centauri b meegekregen. Door de grote afstand tot zijn moederster(ren) kon de planeet overleven omdat de intense straling op die afstand aanzienlijk is afgenomen. Het stelsel b Centauri is het zwaarste dubbelstersysteem waarbij een planeet is aangetroffen. Met de Extremely Large Telescope (ELT) van ESO die later in dit decennium in bedrijf zal komen zal b Centauri nader worden bestudeerd. Zo hoopt men meer over de planeet in die extreme omgeving te weten te komen.

Webb ruimtetelescoop gelanceerd

De James Webb ruimtetelescoop is op 25 december 2021 met succes gelanceerd met behulp van een Ariane-5 raket vanuit Frans Guyana ( Zuid-Amerika). De telescoop is u op weg naar zijn werkgebied op ongeveer 1 miljoen kilometer van de aarde. Die trip kost ongeveer een maand.

Aan de hemel valt deze week te bekijken:

ZON- EN MAANTIJDEN (zaterdag 1 januari)

Zon op: 08.49 uur; onder 16.30 uur.

Maan op: 07.36 uur (zaterdag); onder 14.59 uur.

MAAN – De schijngestalte van onze wachter neemt verder af. De maan is spoedig niet meer te zien. Op zondag 2 januari is het namelijk om 19.33 uur Nieuwe Maan (onzichtbaar, sterrenbeeld Boogschutter). Enige dagen later wordt hij weer aan de zuidwestelijke avondhemel zichtbaar.

PLANETEN – Als de zon is ondergegaan zien we van zuid naar zuidwest de planeten Jupiter, Saturnus, Venus en met moeite en zeer laag, Mercurius. Om Mercurius te zien is een heldere hemel, vrij uitzicht op het zuidwesten en een verrekijker nodig. Jupiter staat in sterrenbeeld Waterman, Saturnus in sterrenbeeld Steenbok, Venus en Mercurius staan in het meer naar rechts staande sterrenbeeld Boogschutter. Venus trekt rap tussen zon en aarde door en zal daarom spoedig onzichtbaar zijn. In de morgen is vóór zonsopkomst met enige moeite Mars in sterrenbeeld Slangendrager te vinden, laag in het zuidoosten. Gebruik eventueel een verrekijker om het oranje stipje te vinden.

Meteoren

Sinds 28 december verschijnen er Boötiden. Deze meteoren komen uit de richting van sterrenbeeld Ossenhoeder (Boötes). In de nanacht staat dit sterrenbeeld hoog in het oosten. In de nacht van 3 op 4 januari wordt het maximum verwacht. Dan zullen er ongeveer 120 meteoren per uur verschijnen.

René P. Elings, tel. 0527-699142 e-mail: rpelings@hotmail.com


Nieuws

Meest gelezen